Zawód: Dziennikarz Sportowy

Zawód: Dziennikarz Sportowy Rafał Nahorny: wierzę, że Premier League się obroni… [WYWIAD]

11.11.2026 08:22

Rafał Nahorny: wierzę, że Premier League się obroni… [WYWIAD]

Ponad 30 lat komentowania angielskiej piłki, setki transmisji, dziesiątki podróży i mnóstwo historii związanych z futbolem. Rafał Nahorny pamięta czasy, gdy o Premier League w Polsce można było przede wszystkim czytać, a nie ją oglądać i gdy przygotowanie do meczu wymagało wertowania prasy oraz mozolnego zbierania informacji. Dziś, gdy angielska piłka jest globalnym produktem, a mecze Premier League oglądają miliony kibiców na całym świecie, doświadczony dziennikarz jest zaniepokojony kryzysem wizerunkowym w wyspiarskiej piłce. W rozmowie dla SportMarketing.pl wspomina początki swojej fascynacji brytyjskim futbolem, pracę w „Przeglądzie Sportowym”, prestiżowe turnieje, nietuzinkowość Stanisława Terleckiego i pasję dokumentalisty.

Bartłomiej Najtkowski

Udostępnij

Autor zdjęcia: CANAL+

Bartłomiej Najtkowski, SportMarketing.pl: Zacznijmy od wyjaśnienia, co sprawiło, że zainteresował się pan angielską piłką. Pierwsze transmisje Premier League pojawiły się w Polsce dopiero w połowie lat 90. w CANAL+, czyli wtedy, gdy dołączył pan do tej redakcji. W prasie również było wówczas niewiele informacji o wyspiarskim futbolu. 

Rafał Nahorny, komentator CANAL+Sport: – To była połowa lat siedemdziesiątych. Wtedy angielskie zespoły znaczyły bardzo dużo w europejskich pucharach. Mam na myśli Liverpool, Leeds, Aston Villę, Nottingham Forest czy Manchester United. Proszę zwrócić uwagę, jak wiele lat upłynęło od tamtej pory – właściwie pół wieku. Miałem wtedy kilkanaście lat. Muszę przyznać, że drużyny z Anglii zawsze imponowały mi walecznością i zadziornością. Piłkarze na Wyspach grali do ostatniego gwizdka. To nie jest zatem historia, która zaczęła się wraz z Premier League, ale coś, co sięga dużo, dużo wcześniej. Wszyscy koledzy z podwórka też byli zafascynowani angielskimi zespołami.

Chociaż, tak jak pan wspomniał, w tamtym okresie w zasadzie nie było transmisji telewizyjnych z meczów. Pamiętam, że Telewizja Polska nie pokazywała nawet wszystkich finałów europejskich pucharów. Zdarzało się, że w Studio 2, w programie nadawanym w wolne soboty pokazywano drugą połowę meczu o Puchar Anglii, i to wcale nie tego najważniejszego w tym dniu. Człowiek miał po prostu wrażenie, że przypadkowo wybrano akurat to spotkanie, a nie inne. I wcale nie oznaczało to, że będzie transmisja meczu kolejnej rundy, czy nawet finału Pucharu Anglii. Pamiętam, że wtedy wiele osób grało na ligę angielską. Nie było jeszcze firm bukmacherskich, ale można było obstawić 13 meczów w Totalizatorze Sportowym. To też pewnie potęgowało zainteresowanie wyspiarską piłką.

Na początku lat 90. znajomość angielskiego nie była powszechna w Polsce. Jak zatem rozwijał pan tę umiejętność? 

– Uczyłem się angielskiego w szkole podstawowej i średniej. Chodziłem również na dodatkowe zajęcia, ale daleko mi do perfekcji. Rzeczywiście jednak w tamtych czasach ludzi, którzy mówili po angielsku w taki sposób, że nie można było mieć do nich większych zastrzeżeń, nie było wielu. Na pewno pomagało mi to później, gdy w 1980 r. zacząłem studia na wydziale prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Mogłem czytać brytyjską prasę, chodziłem do British Institute. Później w drugiej połowie lat 80 zacząłem też współpracę z „Przeglądem Sportowym”. Studiowałem już wtedy, na UW, podyplomowo dziennikarstwo. Dostawaliśmy tam również angielską prasę. I tak to się zaczęło.

Skoro jesteśmy przy brytyjskiej prasie, ciekawi mnie, jaki ma pan stosunek do tabloidów. Czyta pan również takie portale? Jest to o tyle ciekawe, że chociażby podczas EURO 1996 w Anglii jedna z bulwarówek przed półfinałem, w którym gospodarze mierzyli się z Niemcami, przedstawiła rywali drużyny Terry’ego Venablesa w mundurach Wehrmachtu. Swego czasu nieistniejący już „News of The World” zaszkodził Svenowi Goranowi Eriksonowi. Bywa więc, że tabloidy, mówiąc delikatnie, przekraczają granicę dobrego smaku. Z drugiej strony niekiedy potrafią wymyślić np. błyskotliwą grę słów, jak „El Sackico” przy okazji jednego z meczów Premier League, gdy dwaj hiszpańscy trenerzy walczyli o posadę. 

– Na szczęście w dzisiejszych czasach można sięgnąć do takich źródeł jak „The Athletic”, „The Guardian” czy BBC. Mam też swoje archiwum, z którego korzystam. A lektura tabloidów służy mi do  uzupełnienia informacji na dany temat. Oczywiście, trzeba potrafić oddzielić ziarno od plew, bo, tak jak pan wspomniał, dużo jest tam fake newsów i szukania sensacji. Wiem jednak, że w tych gazetach pracują także dobrzy dziennikarze, którzy potrafią ciekawie opisać niektóre futbolowe zjawiska. Najwięcej na temat piłki wiedzą przecież ci, którzy są na miejscu – dziennikarze pracujący w Anglii, funkcjonujący blisko klubów, piłkarzy i trenerów.

Ezri Konsa będzie miło wspominał swój debiut w Arsenalu 😉

Z obrońcą "Kanonierów" rozmawiał Rafał Nahorny 👇

📺 Oglądaj Premier League w CANAL+: https://t.co/1wptvdwffH pic.twitter.com/pjWVXPwgrg

— CANAL+ SPORT (@CANALPLUS_SPORT) September 6, 2026

Jeśli chodzi na przykład o „The Guardian”, myślę, że bardzo ciekawym autorem jest Jonathan Wilson, którego książki są również tłumaczone na język polski. On wnikliwie analizuje futbol w różnych kontekstach. Pozostając jeszcze przy źródłach informacji – jak wygląda kwestia ciekawostek i materiałów, które CANAL+ otrzymuje jako nadawca? Słyszałem, że są takie materiały, z których może pan korzystać?

– Tak jak wielu ciekawych rzeczy możemy dowiedzieć się ze strony UEFA, gdy komentujemy mecze Ligi Mistrzów, a koledzy z konkurencji, gdy komentują Ligę Europy i Ligę Konferencji, tak samo Premier League dostarcza takie materiały. Dostajemy skrypty i nie możemy narzekać.

Oczywiście są to informacje, które na bieżąco trzeba uzupełniać. Przecież mamy również przedmeczowe konferencje trenerów, w ciągu tygodnia dzieją się różne rzeczy. Premier League zwykle dostarcza nam informacje o charakterze historyczno-statystycznym, natomiast o resztę musimy zadbać sami, szukając w innych źródłach informacji na temat danego meczu, kolejki, piłkarza czy menedżera.

Czy przygotowywanie się do komentowania meczu albo napisania tekstu może być interesującą częścią tej pracy?

– Jak najbardziej! To zawsze jest inspirujące, a zdarza się nawet, że poszukiwanie ciekawostek i informacji pomagających w komentowaniu może być ciekawsze od samego meczu, gdy ten stoi na niskim poziomie, Oczywiście nie dotyczy to sytuacji, gdy komentujemy na stadionie, a nie z „dziupli”, bo wtedy sama atmosfera na trybunach może spowodować, że słaby mecz przemieni się w kapitalne widowisko.

Zaciekawiło mnie to, że pana ulubionym piłkarzem był Kevin Keegan. Na początku tego sezonu kibice Liverpoolu i Newcastle United oddali mu pośmiertny hołd na Anfield i St James’ Park. Dlaczego darzył pan tego zawodnika szczególną sympatią? W tamtych czasach nie było przecież wielu okazji, by oglądać go w grze. Cenił go pan zarówno jako piłkarza, jak i trenera.

– Historia piłki nożnej nie zaczęła się od Leo Messiego, Cristiano Ronaldo czy Roberta Lewandowskiego. Wcześniej idolem wielu kibiców był na przykład Keegan… 

Zdecydowanie bardziej ceniłem go jako piłkarza, ale jako menedżer oczywiście mógł zapaść w pamięć kibicom, zwłaszcza tym z Newcastle, ponieważ Anglik preferował widowiskową grę, otwartą piłkę. Zresztą awansował ze „Srokami” do Premier League, a mecz Liverpool – Newcastle, którym dowodził Keegan, ten na Anfield, w połowie lat 90., zakończony zwycięstwem gospodarzy 4:3, uważany jest do tej pory za jeden z najlepszych w 35-letniej historii Premier League. 

Wracając jednak do Keegana piłkarza, to byłem nim oczarowany. Piłkarskie umiejętności na najwyższym poziomie. Grał na skrzydle i był dla obrońców nieosiągalny, nie do zatrzymania, Szybkość, drybling, dynamika, mocny i celny strzał, świetna współpraca z walijskim bombardierem Johnem Toshackiem. Do tego dochodziły waleczność i ambicja. No i jeszcze nosił Keegan długie włosy, o których ja w podstawówce czy ogólniaku mogłem tylko pomarzyć… 

To prawda, w tamtych czasach nie było zbyt wielu okazji do oglądania meczów w telewizji. Niemniej, Liverpool, z racji osiąganych wtedy sukcesów, po erze dominacji Ajaksu i Bayernu, można było od czasu do czasu obejrzeć.

Możemy od razu przejść do pana dokumentów, bo to chyba nie jest przypadek, że mają one dla pana również nostalgiczny wymiar. W większości były to przecież materiały historyczne.

– Nie ukrywam, że te czasy, w których polskie drużyny (Górnik Zabrze, Widzew Łódź i Legia Warszawa) święciły triumfy w Europie, są mi szczególnie bliskie. To nie były przecież tylko pojedyncze mecze. Uznałem, że największe sukcesy w klubowej piłce odniosły Górnik w sezonie 1969/70, (finał Pucharu Zdobywców Pucharów), Legia w sezonie 1969/70 (półfinał Pucharu Europy), Widzew w sezonie 1982/83 (półfinał PE) i Legia w sezonie 1991/92 (półfinał PZP);

Z tego urodziły się cztery odcinki cyklu „O krok od pucharu”. 

A potem poszedłem za ciosem. Z Marcinem Rosłoniem nakręciliśmy dokument „Łazienkowska 2/3” o meczu, w którym Legia, prowadząc z Widzewem 2:0, uległa mu 2:3 i przegrała mistrzostwo Polski. Potem zrobiłem filmy: „Ja, bramkarz” o Macieju Szczęsnym i „Jak malowani” o sportowo-rodzinnym życiu mojej redakcyjnej koleżanki  Darii Kabały i jej męża, bramkarza Arkadiusza Malarza. 

Dumny też jestem z filmu „O krok od tytułu”, opowiadającego sensacyjny przebieg finałów MŚ w 1974 r w RFN na tle wydarzeń społeczno-polityczno- kulturalnych ówczesnej Polski, oraz cyklu „Byłem królem”, w którym wraz z kolegami przedstawiamy historie królów polskiej ekstraklasy. Ja odpowiadałem za odcinki o Włodzimierzu Lubańskim, Grzegorzu Lacie, Kazimierzu Kmieciku, Pawle Brożku, Marcinie Robaku, a w ostatni weekend września premierę miał odcinek o Macieju Żurawskim. 

Maciej Żurawski w najnowszym odcinku „Byłem Królem”! 👑 Dwukrotny król strzelców naszej ligi wraca wspomnieniami do swojej kariery i najważniejszych momentów na boisku. ⚽

Zobaczcie trailer i koniecznie obejrzyjcie cały odcinek w serwisie streamingowym CANAL+! 🎬 #reklama pic.twitter.com/CzAYVsZu3s

— PKO BP Ekstraklasa (@_Ekstraklasa_) October 3, 2026

Nie ukrywam, że robiłem to z ogromną przyjemnością, chociaż również z dużym trudem, bo niekiedy były problemy z dotarciem do dokumentów, które chciałem wykorzystać, zwłaszcza do fragmentów filmów i meczów. To zawsze jest wyzwanie, natomiast później daje ogromną satysfakcję. Za każdym razem jednak podkreślam, że wciąż jestem dziennikarzem, a nie filmowcem.

Czy jeśli chodzi o polską piłkę, jednym z najbardziej nietypowych wydarzeń, które pan zapamiętał, był gol strzelony przez bramkarza w meczu Warty Poznań z Górnikiem Łęczna? To był niepozorny mecz. Wiele osób, gdyby zostało wyznaczonych do komentowania takiego spotkania, podchodziłoby pewnie do tego bez entuzjazmu. W Grodzisku Wielkopolskim, na meczach Warty, zwykle była raczej piknikowa atmosfera, a spotkania „Zielonych” nie stały na najwyższym poziomie, nawet jak na standardy Ekstraklasy. Czy właśnie tamtego gola Adriana Lisa zapamiętał pan szczególnie?

– Prawdę mówiąc, nie patrzę na to w jakiś szczególny sposób, aczkolwiek, rzeczywiście, tak jak pan wspomniał, mecze w Grodzisku Wielkopolskim bez udziału Groclinu nie wzbudzały większego zainteresowania. Wspomniałem o Groclinie, bo swego czasu był ważną drużyną w klubowej hierarchii i ma swoje miejsce w historii polskiej piłki. Natomiast jeśli chodzi o komentowanie przeze mnie meczów ligi polskiej w latach 2022-25, był to oczywiście efekt tego, że przez kilka sezonów w CANAL+ nie było transmisji Premier League.

Ale tak się składa, że komentowałem ligę polską także na początku swojej przygody z CANAL+ która trwa już szczęśliwie ponad 30 lat. Zaczynałem, gdy Jerzy Dudek bronił dostępu do bramki w Sokole Tychy, a Andrzej Strejlau trenował Zagłębie Lubin, o czym wielu kibiców może już nie pamiętać. 

Tak czy owak wszystko zaczęło się oczywiście od ligi angielskiej i zacząłem ją komentować między innymi dlatego, że był to czas, gdy o futbolu z Wysp Brytyjskich pisało w Polsce niewiele osób. Jeżeli sięgnie pan po gazety z tamtych czasów, to zobaczy, że owszem – „Tempo”, „Sport” i „Przegląd Sportowy” były trzema dziennikami, które poświęcały angielskiej piłce więcej miejsca. Ale już w gazetach codziennych, takich jak „Gazeta Wyborcza”, „Życie Warszawy”, „Sztandar Młodych”, „Trybuna Ludu” czy Expres Wieczorny pojawiały się w zasadzie tylko wzmianki z wynikami meczów.

Janusz Basałaj, którego wcześniej znałem i który był pierwszym szefem działu sportu w CANAL+, szukając ludzi, którzy przydaliby mu się do komentowania ligi angielskiej, nie miał więc wielkiego wyboru. Ja byłem w zasadzie jedynym – może były jeszcze dwie czy trzy osoby, spośród których mógł wybierać – kto mieszkał na miejscu, w Warszawie. W każdym razie na moją korzyść działał fakt, że nie musiałem co tydzień dojeżdżać z Katowic, jak dziennikarz „Sportu”, czy z Krakowa, jak dziennikarz „Tempa”. W związku z tym byłem też tańszy, jeśli chodzi o takie rzeczy jak bilety kolejowe czy autobusowe. Ważne było to, że Janusz znał mnie dobrze. Wiedział, jak bardzo interesuję się angielską piłką i ile czasu poświęcam jej, pracując w „Przeglądzie Sportowym”.

Pierwszy raz był pan na meczu w Anglii w 1992 roku. Zatem poniekąd chyba miał pan szczęście, że zaczął zajmować się wyspiarskim futbolem w momencie, gdy nie było już problemów związanych z pseudokibicami. Przecież tragedie na Heysel czy Hillsborough swego czasu wpłynęły negatywnie na reputację futbolu w Anglii. Pomyślałem, że warto o to zapytać, ponieważ niedawno w Championship miały miejsce derby Londynu Milwall-West Ham. Dawniej pseudokibice obu stołecznych drużyn dopuszczali się bulwersujących czynów. Na szczęście to już przeszłość. Jeśli chodzi o Premier League w CANAL+, pan zaczynał pracę komentatora w innych realiach, gdy liga miała już przyjazne oblicze, zaczęła rozwijać się piłkarsko, ale też marketingowo czy finansowo. Jej wizerunek zmienił się o 180 stopni, dokonała się wręcz rewolucja na kilku płaszczyznach. 

– To prawda, nie widziałem bitew pomiędzy pseudokibicami czy chuliganami angielskich zespołów. Rzeczywiście, mój pierwszy wyjazd na Wyspy na mecz to był finał Pucharu Anglii pomiędzy Arsenalem i Sheffield Wednesday. Najciekawsze było to, że wokół stadionu Wembley porządku pilnowali policjanci i policjantki na koniach. Oczywiście pamiętam kibiców jednej i drugiej drużyny, którzy sobie wygrażali i krzyczeli do siebie, natomiast żaden z nich nie przekroczył granic, które mogłyby spowodować interwencję policji.

Tłumaczyłem to sobie w ten sposób, że ci kibice zdawali sobie sprawę, iż jeden fałszywy krok z ich strony może sprawić, że nie dość, iż nie obejrzą meczu, na który tak długo czekali, to jeszcze stracą możliwość uczestniczenia w wielkim wydarzeniu. Dla fanów obu zespołów finał Pucharu Anglii to przecież wielkie wydarzenie. Ci kibice starali się więc nie przekroczyć żadnych granic, by nikt nie pozbawił ich przyjemności oglądania takiej rywalizacji. W Anglii policja i wymiar sprawiedliwości są wobec kibiców zresztą dość bezwzględne, a zakazy stadionowe są skuteczniej egzekwowane niż w innych krajach, w tym w Polsce.

Z tym finałem Pucharu Anglii wiąże się też anegdotyczna historia. Mecz był rozgrywany w sobotę. Sęk w tym, że zakończył się remisem i – nie tak jak dziś, gdy o zdobyciu trofeum zdecydowałaby dogrywka albo rzuty karne – zaplanowano powtórkę spotkania na środę lub wtorek. „Przegląd Sportowy” nie pozwolił mi jednak zostać w Anglii dłużej, bo to wiązało się ze zwiększeniem  kosztów delegacji. To nie były tanie rzeczy, jak mówi dziś młodzież. Napisałem więc piękny reportaż po tym spotkaniu do „Przeglądu Sportowego”, tyle że był to reportaż o meczu, który zakończył się remisem…

Później, w środę czy we wtorek, odbyła się powtórka. W Polsce oczywiście nie było transmisji i musiałem przygotować materiał w dużo bardziej skondensowanej formie. Mecz był rozgrywany o 20 albo 21, a w tym samym dniu późnym wieczorem trzeba było jeszcze zamknąć gazetę, by mogła pojechać w Polskę i rano znaleźć się w kioskach. Musiałem więc się pospieszyć.

W ostatnich latach w Polsce ukazuje się sporo książek sportowych. Pod tym względem prym wiedzie SQN, ale gdy pan pisał książkę ze Stanisławem Terleckim, rodzimy rynek był jeszcze skromny. Co pana skłoniło do tego, by podjąć nowe wyzwanie w pracy dziennikarskiej? Z artykułów publikowanych w różnych portalach wynika, że Stanisław Terlecki był nie tylko gawędziarzem, ale też osobą elokwentną, o szerokich horyzontach, a więc kimś niebanalnym.

– Jestem bardzo dumny z tego, że osobiście poznałem taką osobę. My nawet nie potrafimy dziś docenić tego, jak nietuzinkową był postacią. Gdy wyjechał do Stanów Zjednoczonych, zyskał status gwiazdy halowej piłki. Spisywał się rewelacyjnie. Wszyscy, którzy chodzili wtedy na mecze – a amerykański futsal był wówczas bardzo popularny – potwierdzają, że Polak brylował w wielu meczach. Sam Terlecki był też jednym z moich bohaterów dzieciństwa. Doskonale pamiętałem jego dramat przed mundialem w 1978 roku, gdy doznał kontuzji. Później twierdził, że był już gotowy do gry, ale układy sprawiły, że Jacek Gmoch nie zabrał go na mistrzostwa świata do Argentyny, choć on sam uważał, że mógłby pomóc tej drużynie. Często powtarzam, że nie spotkałem osoby, która tak ciekawie opowiadałaby o futbolu, jak właśnie Stanisław Terlecki.

Jak doszło do napisania tej książki? Historia była dość zabawna. Dostałem propozycję napisania tekstu o Maćku Terleckim i jego ojcu, Staszku. Maciek gdzieś zniknął jak kamfora. Miał taki czas w swoim życiu, że nikt nie mógł go znaleźć, zmagał się z różnymi problemami  i ostatecznie został mi tylko Stanisław Terlecki. Gdy zacząłem z nim rozmawiać i napisałem pierwszy tekst, poszedłem do sekretarza redakcji i powiedziałem: „Słuchaj, to jest tak ciekawa postać, że może spróbuję namówić Staszka na napisanie wspólnie kilku kolejnych odcinków”. Zwierzchnicy zgodzili się ze mną. A po kilkunastu odcinkach razem z Terleckim doszliśmy do wniosku, że warto na podstawie tego cyklu napisać książkę. I udało się, choć nie do końca…

Ja bowiem chciałem przedstawić w książce całą jego historię. Staszek uważał natomiast, że miał tak wspaniałe przygody – czego nie kwestionowałem – że można by z tego zrobić nawet trzy tomy. Tyle że zapomniał, że nie był przecież kimś pokroju Jana Tomaszewskiego, Zbigniewa Bońka czy Włodzimierza Lubańskiego, a mimo to upierał się, że chce tę książkę napisać w trzech częściach. Powiedziałem więc, że to chyba przesada i że jednak w jednej książce zawrzemy wszystko, co najważniejsze. Wtedy naprawdę będzie można się tym pochwalić. Moim zdaniem książka jest udana, ale kończy się, gdy Terlecki wraca do Polski. A przecież później, już po powrocie z USA, udało mu się razem z synem Maćkiem w Polonii Warszawa wspólnie awansować do Ekstraklasy. Zatem dokonali tego ojciec i syn w jednej drużynie. Potem Staszek grał jeszcze w europejskich pucharach z Legią, zdobył z nią Puchar Polski, więc naprawdę dużo można byłoby jeszcze opowiedzieć. Niestety wtedy zaczęły się też pogłębiać problemy zdrowotne Staszka, które, jak wiemy, skończyły się tragicznie. W każdym razie książka się urywa. Chyba kończy się nawet zdaniem, że jeszcze do tego wrócimy i napiszemy drugą część. Cóż, nie napisaliśmy jej jednak, bo problemy zdrowotne Staszka zaczęły się pogłębiać i wkrótce zmarł. 

To bardzo smutna historia. Pozostańmy jeszcze przy „Przeglądzie Sportowym”. Czy wziął pan na tapet piłkę ręczną, ponieważ każdy dziennikarz miał wówczas przydzielonych więcej dyscyplin? A może interesował się pan piłką ręczną? Na przykład pana kolega z redakcji, Robert Skrzyński, pochodzi z Kielc i w jego przypadku było to naturalne, że interesował się szczypiorniakiem. Jak to wyglądało w pana przypadku?

– Mogę powiedzieć to samo, co Robert – u mnie też było to naturalne, bo pochodzę z Elbląga. Tam był zespół Start Elbląg, a kiedy miałem kilkanaście lat, dziewczyny właśnie awansowały do najwyższej klasy rozgrywkowej, czyli ówczesnej pierwszej ligi. Ich trenerem był mój nauczyciel wychowania fizycznego, Andrzej Drużkowski, więc wszystko złożyło się w naturalną całość. 

To był jeszcze czas, gdy rozgrywki ligowe odbywały się w taki sposób, że kiedy do Elbląga przyjeżdżał, załóżmy, Ruch Chorzów, Skra Warszawa, AZS Wrocław, Pogoń Szczecin czy Cracovia, które należały wtedy do najlepszych w Polsce, to mecze odbywały się w sobotę wieczorem, a rewanż następnego dnia, w niedzielę, o 11 czy 12. Miałem więc zagospodarowany wieczór i poranek w weekendy, z czego bardzo się cieszyłem. Przeżywałem wtedy wielkie emocje.

W „Przeglądzie Sportowym” historia była podobna. Wszyscy wiedzieli, jak bardzo interesuję się piłką ręczną, ale oczywiście, tak jak w życiu, o wielu sprawach decyduje przypadek. Mój kolega, który do tej pory zajmował się piłką ręczną, Piotr Górski, awansował w hierarchii „PS”. Został – albo już wtedy był – zastępcą redaktora naczelnego czy redaktorem naczelnym, bo obie te funkcje pełnił w czasie, gdy pracowałem w dziale futbolowym. W każdym razie zaproponował mi wtedy, bym zajął się piłką ręczną. 

Było mi niezmiernie miło. Czułem się doceniony, ale zdawałem sobie sprawę, że trudno będzie pogodzić dwie tak wymagające dyscypliny sportu. Ale po namyśle zaakceptowałem tę propozycję. Pamiętam, że czasami koledzy, zwłaszcza szef działu piłki nożnej, byli na mnie źli, gdy mówiłem, że czegoś nie mogę zrobić, bo w tym czasie jadę na jakiś mecz pucharowy piłkarek albo piłkarzy ręcznych. W każdym razie moja przygoda z piłką ręczną w „Przeglądzie Sportowym” trwała jakiś czas, między innymi byłem na MŚ kobiet w Norwegii, ale w pewnym momencie musiałem z niej zrezygnować, by się nie rozdrobnić. Chodziło o to, żeby wszystko robić dobrze, a nie powierzchownie zajmować się jedną i drugą działką.

Wydaje mi się, że jest pan przedstawicielem pokolenia dziennikarzy multidyscyplinarnych. Rozmawiałem na przykład z Markiem Rudzińskim, Jackiem Laskowskim czy Przemysławem Babiarzem i oni wszyscy interesują się wieloma dyscyplinami. Pan, komentując ligę angielską z Andrzejem Twarowskim, czasami słyszy od niego zachętę, by powiedzieć coś więcej o jakiejś innej dyscyplinie. Czy można powiedzieć, że należy pan do generacji dziennikarzy, którzy chcieli być na bieżąco ze wszystkim, mieć przynajmniej rozeznanie i orientację w różnych sportach?

– Tak, oczywiście, choć przy nawale obowiązków związanych z piłką nożną, jest to coraz trudniejsze. Ale na śledzenie zmagań lekkoatletów staram się zawsze znaleźć czas. 

To wszystko zaczęło się jeszcze w młodości, gdy byłem uczniem siódmej albo ósmej klasy szkoły podstawowej. Wtedy popularne były różnego rodzaju konkursy wiedzy o sporcie, na przykład „Na olimpijskim szlaku”. Pamiętam, że zdarzało mi się awansować na szczebel wojewódzki. Organizowano także Mistrzostwa Polski Kibiców. Mnie również udało się awansować do półfinału takiego ogólnopolskiego konkursu.

Rzeczywiście, gdy człowiek kupował wtedy „Przegląd Sportowy”, czytał tę gazetę od deski do deski. Bo sportu, zarówno w telewizji, jak i w radiu, było naprawdę mało. Ale jeśli już był, to człowiek układał sobie pod niego cały plan dnia, pod konkretne wydarzenia, a nawet pod serwisy informacyjne. Oglądałem więc wszystko – od „Pucharu Izwiestii” w hokeju na lodzie po „Puchar Przyjaźni” w gimnastyce artystycznej, która aż tak bardzo mnie nie pociągała. Ale to też był sport, to było wydarzenie. Chciałem wiedzieć, kto jest najlepszy, chciałem też przeżywać emocje.

To były naprawdę specyficzne czasy. Trudno je porównywać z dzisiejszymi, ponieważ teraz muszę selekcjonować wydarzenia sportowe. Jak pan dobrze wie, gdyby człowiek chciał, mógłby od rana do wieczora, siedem dni w tygodniu, oglądać w telewizji wydarzenia sportowe, jeśli wykupi wszystkie kanały. I nawet wtedy nie obejrzałby wszystkiego, bo niektóre wydarzenia nakładają się na siebie. Wtedy sytuacja była zupełnie inna. Sport był dla mnie czymś bardzo ważnym i starałem się chłonąć wszystko, co było z nim związane.

Może spuentujmy wątek „Przeglądu Sportowego” amerykańskim mundialem z 1994 roku. Zastanawiałem się, czy z racji tego, że World Cup był rozgrywany krótko po zmianach ustrojowych, gdy Stany Zjednoczone miały pozycję globalnego hegemona w wielu aspektach, państwa, na którym się wzorowano, była to dla pana również wyjątkowa podróż, może nawet pewnego rodzaju szok kulturowy?

– Może zacznę od tego, że dzięki „Przeglądowi Sportowemu”, który wysyłał mnie na różne bardzo ważne piłkarskie imprezy, mogę pochwalić się tym, że byłem korespondentem „PS” najpierw z finałów mistrzostw Europy w 1992 roku w Szwecji, potem ze wspomnianego przez pana mundialu w 1994 roku w Stanach Zjednoczonych, następnie z EURO 96 w Anglii i na zakończenie z EURO 2000 w Holandii i Belgii. Jeśli chodzi o szok kulturowy, to gdy koledzy i koleżanki pytają mnie, co najbardziej utkwiło mi w pamięci ze Stanów Zjednoczonych, zawsze odpowiadam: odległości.

I nie chodzi nawet o odległość między Chicago a Los Angeles, bo wystarczy spojrzeć na mapę, by zobaczyć, jak daleko jest z jednego miejsca do drugiego. Mam na myśli raczej dystanse, jakie trzeba pokonywać w obrębie jednego miasta, autostrady i wszystko, co jest z tym związane. To zostało mi w głowie jako coś potwornego. Cały czas postrzegam Amerykę jako jedną wielką gigantomanię. 

Czy odczuwał pan wtedy pewną ignorancję Amerykanów? Ich wiedza o piłce nożnej chyba nadal nie jest szczególnie duża. Gdy jakiś czas temu rozmawiałem z Michałem Zawackim o niedawnym mundialu, opowiadał, że w hotelu kelnerka pytała go, czy będzie pracował na mistrzostwach świata w… baseballu. Czy podczas pana pobytu w USA również można było odczuć taki poziom niewiedzy?

– Cóż, mnie nie było dane mieszkać w hotelach. To były czasy, gdy redakcje oszczędzały na wszystkim. Pierwsze EURO, w 1992 roku, przemieszkałem w akademiku w Göteborgu – redakcja wynajęła mi pokój w domu studenckim. A właściwie zrobił to menedżer Mariusza Czerkawskiego, którego mój szef dobrze znał. Cztery lata później natomiast redakcja wynajęła mi mieszkanie w jakimś wieżowcu w Londynie. Byliśmy tam we trzech: z kolegą Michałem Zarankiem i nieżyjącym już fotoreporterem Włodkiem Sierakowskim. Do Anglii przyjechaliśmy samochodem i przemieszczaliśmy się nim pomiędzy poszczególnymi miastami i stadionami.

Zdarzyło się, że jednego dnia – myślę, że takich kibiców było niewielu – oglądaliśmy pierwszą połowę meczu Hiszpania – Bułgaria w Leeds, a potem wsiedliśmy do auta, by dotrzeć do Sheffield i udało nam się zdążyć spotkanie Portugalia – Dania na Hillsborough. 

To były śmieszne historie. Wszystko po to, żeby odwiedzić jeszcze jeden stadion, zobaczyć jak najwięcej drużyn. Wiadomo przecież, że podczas takiego turnieju wszystkich meczów i tak nie da się obejrzeć. Zresztą taka jest specyfika wielkich imprez – finałów mistrzostw Europy czy mistrzostw świata. Choćbyś nie wiem, jak się starał, wszystkiego nie obejrzysz. Gianni Infantino też nie mógł obejrzeć wszystkich meczów na mundialu w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Meksyku, chociaż miał do dyspozycji helikopter, a nie samochód.

W Stanach Zjednoczonych mieszkałem zarówno w Chicago, jak i pod Los Angeles. Nie w Marriottach czy Radissonach, tylko w pierwszym przypadku u koleżanki, a w drugim u kolegi, który wynajął nam, chyba siedmiu czy ośmiu dziennikarzom z Polski, pokoje w swoim domu. Opiekował się nami i dzięki temu mogliśmy oglądać mecze rozgrywane w Pasadenie na Rose Bowl i Palo Alto na Stanford Stadium, a przy okazji zobaczyć Hollywood, Las Vegas, San Francisco. 

Nie pamiętam szczególnych przypadków związanych z ignorancją Amerykanów. Stadiony były wypełnione po brzegi. Byłem chyba na dziesięciu meczach. Pamiętam otwarcie w Chicago na Soldier Field i zakończenie, czyli bezbramkowy remis w meczu Brazylia – Włochy na Rose Bowl w Pasadenie i karne wygrane przez Canarinhos. Któremuś z tych wydarzeń towarzyszył koncert Diany Ross. 

Rose Bowl miał ciekawy kształt. Pewnie pan też odniósł takie wrażenie, będąc tam na miejscu.

– Szczerze mówiąc, bardziej zapamiętałem zadaszony Pontiac Silverdome pod  Detroit, To są historie sprzed jak łatwo policzyć, ponad 30 lat. Duże wrażenie zrobiły na mnie również wspomniane już ogromne odległości i autostrady. Śniły mi się po nocach jeszcze długo po powrocie ze Stanów do Polski.

Wróćmy na Wyspy Brytyjskie. Niektóre angielskie kluby zmieniają stadiony, niedawno na przykład Everton. Wiemy, że Old Trafford za jakiś czas przestanie istnieć w obecnym kształcie, bo Manchester United ma mieć nowy stadion. Ponieważ w ostatnich miesiącach komentował pan domowe mecze Arsenalu z The Emirates, interesuje mnie jednak, jak pan ocenia ten stadion w porównaniu z Highbury. Obecny stadion „Kanonierów” jest nowoczesny i ma większą pojemność, ale czy lepsza atmosfera nie była właśnie na obiekcie, na którym złotymi zgłoskami w dziejach angielskiego futbolu zapisała się drużyna „The Invincibles”? Jeśli chodzi o The Emirates, wrażenie robi na pewno hymn „North London Forever” przed pierwszym gwizdkiem sędziego, ale w trakcie spotkania różnie bywa z dopingiem…

– Wracamy tutaj do czasów, gdy na stadiony chodzili nie tylko kibice, ale również pseudokibice i chuligani. I oni też, jakkolwiek źle by o nich nie mówić – bo najczęściej mówi się o nich, jak najbardziej zasłużenie, źle – mieli duży wpływ na atmosferę. Te stadiony, te trybuny miały w sobie coś, co sprawiało, że atmosfera była świetna. Teraz częściej mówi się o tym, że atmosfera na wielkich, pięknych, przestronnych i nowoczesnych stadionach jest bardziej piknikowa. Ludzie wychodzą może z założenia, że skoro tak dużo płacą za bilety, to nie muszą się specjalnie angażować, głośno krzyczeć i dopingować swoją drużynę.

Rzeczywiście, ma pan rację – inaczej było na Highbury, inaczej jest na The Emirates. Myślę jednak, że dotyczy to także innych stadionów. Miałem przyjemność być na domowych meczach Southampton: najpierw na kameralnym „The Dell”, a później na St Mary’s Stadium. Oczywiście pod względem nowoczesności nowy stadion bije „The Dell” na głowę, ale takiej atmosfery już tam nie ma. Myślę, że najbardziej odczuwalna jest różnica pomiędzy starym, a nowym domem West Hamu. Kiedyś przychodzący na mecze „Młotów” rozgrywane na Upton Park czuli się jak u siebie w domu, dziś do Stadionu Olimpijskiego, na który się przenieśli, to określenie niespecjalnie pasuje.

Jednak mnie teraz bardziej niż to, o czym rozmawiamy, martwi rysa na wizerunku Premier League, która powstała po skandalu związanym z przestępstwami finansowymi, jakich na wielką skalę dopuścił się Manchester City. Nikt właściwie nie wie, jakie będą konsekwencje i jak bardzo pod względem wizerunkowym, finansowym i sportowym ucierpi cała Premier League.

„The Athletic” ujawnił, że klub z Etihad jest winny 114 ze 115 postawionych mu przed trzema laty zarzutów w związku z naruszeniami przepisów finansowych, a Premier League to potwierdziła. Rzeczywiście nie znamy jeszcze jednak wymiaru kary. Czy pana zdaniem zaskakujące było już to, że w ogóle udowodniono Manchesterowi City winę?  Potentat angielskiej piłki prawdopodobnie poniesie karę, ale wiele osób ma wątpliwości, czy będzie ona adekwatna, czyli bardzo dotkliwa. Swego czasu Pep Guardiola mówił nawet, że jeśli „The Citizens” zostaną w związku z tą sprawą karnie zdegradowani do League Two, on zostanie w klubie. Katalończyk już oczywiście opuścił Manchester, tyle że trwała ona tak długo, że jego już nie dotyczy. Ale z racji tego, że Manchester City ma tak bogatych właścicieli z Bliskiego Wschodu, można było odnieść wrażenie, że mimo tylu zarzutów klub nie zostanie ukarany…

– Przez pewien czas miałem nawet takie poczucie, że badający tę aferę boją się ogłosić werdykt, bo sami przestraszyli się konsekwencji, z jakimi wiążą się wyniki ich śledztwa. Przecież na razie nie ogłoszono kar, a już wiadomo, że czujące się niewinne władze Manchesteru City zapowiadają odwołania, a czujące się pokrzywdzone inne kluby z Premier League już szykują pozwy przeciwko MC, domagając się surowych kar dla winnych, a dla siebie wysokich odszkodowań. Zapowiada się wieloletnia batalia z prawnikami w rolach głównych, co z pewnością całej Premier League nie przysporzy splendoru. Choć wierzę, że najlepsza liga świata w ostatecznym rozrachunku – choć lekko nie będzie – wyjdzie z tych opresji obronną ręką. 

Bartłomiej Najtkowski

Dziennikarz specjalizujący się w sporcie oraz jego związkach z polityką, historią, kulturą, biznesem i mediami. Przygotowuje obszerne analizy, reportaże i wywiady z czołowymi postaciami świata sportu oraz ekspertami z Polski i zagranicy. W Sportmarketing.pl jest autorem cykli „Zawód: Dziennikarz sportowy” oraz „Kobieta/Sport/Biznes”, poświęconych mediom, marketingowi i roli kobiet w branży sportowej".