Wywiady

Wywiady Polskie wojsko w światowym sporcie. 35 lat członkostwa w Międzynarodowej Radzie Sportu Wojskowego [WYWIAD]

10.11.2026 08:51

Polskie wojsko w światowym sporcie. 35 lat członkostwa w Międzynarodowej Radzie Sportu Wojskowego [WYWIAD]

Za sukcesami wielu polskich zawodników na międzynarodowych arenach stoją nie tylko sportowe ambicje, ale również służba, codzienne treningi i reprezentowanie kraju. O roli żołnierzy-sportowców, działalności Międzynarodowej Rady Sportu Wojskowego (CISM), międzynarodowej współpracy i ambicjach Polski porozmawialiśmy z ppłk. Janem Litwiniukiem, Zastępcą Szefa Centralnego Wojskowego Zespołu Sportowego, Szefem Wydziału i Szefem Polskiej Delegacji do CISM.

Magdalena Bryś

Udostępnij

Magdalena Bryś, SportMarketing.pl: Polska jest aktywnym członkiem CISM. Jak zmieniała się rola naszego kraju w organizacji w ostatnich latach i jakie miejsce zajmujemy dziś w jej strukturach?

ppłk Jan Litwiniuk, Zastępca Szefa Centralnego Wojskowego Zespołu Sportowego, Szef Wydziału i Szefem Polskiej Delegacji do CISM: – Jesteśmy członkiem Międzynarodowej Rady Sportu Wojskowego (CISM) od 1991 roku, czyli już od 35 lat. Z mojej perspektywy ten długi okres można podzielić na trzy zasadnicze etapy. Pierwszy, obejmujący lata 1991–2009, to czas budowania naszej pozycji w strukturach CISM. W tym okresie zorganizowaliśmy osiem wojskowych mistrzostw świata: w piłce ręcznej, kolarstwie (trzykrotnie), biegach na orientację, hokeju na trawie, pięcioboju nowoczesnym i żeglarstwie.

Był to początek naszej obecności w organizacji, ale od samego początku pokazaliśmy, że jesteśmy nie tylko uczestnikiem wydarzeń organizowanych przez inne państwa, lecz także krajem aktywnie angażującym się w ich przygotowanie. Chcieliśmy być nie tylko odbiorcą, ale również współtwórcą międzynarodowych inicjatyw sportowych.

Drugi etap, przypadający na lata 2010–2021, określiłbym jako okres utrwalania naszego dorobku sportowego i wzmacniania obecności eksperckiej w strukturach CISM. W tym czasie nasi przedstawiciele zaczęli zasiadać w komisjach specjalistycznych. Warto wymienić płk. prof. Romana Kalinę, który kierował komisją sportową judo, oraz płk. prof. Krzysztofa Krukowskiego, będącego członkiem komisji medycyny sportowej. Mieliśmy również swoich przedstawicieli w komisjach pięcioboju nowoczesnego i biegach na orientację.

Do tego okresu w Polsce funkcjonowało pięć wojskowych zespołów sportowych. Ważnym momentem było utworzenie w kwietniu 2021 roku Centralnego Wojskowego Zespołu Sportowego (CWZS). Dzięki temu nasza współpraca z CISM została jeszcze bardziej scentralizowana – powstała jedna organizacja odpowiedzialna za koordynację tych działań.

Ostatni etap, obejmujący lata 2022–2026, to czas wzmacniania naszej aktywności organizacyjnej i międzynarodowej. Powołanie CWZS znacznie ułatwiło nam współpracę z wieloma państwami oraz koordynację licznych przedsięwzięć sportowych, ale również inicjatyw o charakterze administracyjnym i edukacyjnym.

Jeśli chodzi o przykłady tej rosnącej aktywności, warto wymienić organizację 49. Wojskowych Mistrzostw Świata w Pięcioboju Nowoczesnym, które przeprowadziliśmy, opierając się na własnych zasobach kadrowych. W tym roku zorganizowaliśmy również Regionalne Wojskowe Mistrzostwa w Judo w Warszawie oraz Europejską Konferencję CISM 2026.

To ostatnie wydarzenie miało szczególne znaczenie. Była to największa konferencja europejska w historii CISM, a ponieważ Europa skupia najwięcej państw członkowskich, jednocześnie największa konferencja kontynentalna od momentu powstania organizacji w 1948 roku. Było to wydarzenie o dużym znaczeniu prestiżowym dla naszego kraju.

CISM opiera swoją działalność na haśle „Friendship through Sport”. Co w praktyce oznacza dziś wykorzystywanie sportu do budowania relacji pomiędzy żołnierzami i siłami zbrojnymi różnych państw?

– Od samego początku ideą przyświecającą powstaniu tej organizacji było podtrzymywanie więzi i kontaktów między krajami, które często bardzo się od siebie różniły. Niezmiennie towarzyszyła nam więc idea przyjaźni poprzez sport. Nie jest to jednak wyłącznie szczytna idea, ale również wymiar bardzo praktyczny.

CISM daje możliwość i przestrzeń do spotkań, współpracy oraz budowania wzajemnego zaufania między żołnierzami reprezentującymi różne państwa, kultury i tradycje wojskowe. Wykorzystujemy przy tym fakt, że sport jest uniwersalnym językiem, zrozumiałym dla wszystkich społeczności i narodowości.

Bez wątpienia najważniejszą ideą, która przyświeca naszej współpracy, jest przyjaźń poprzez sport. To wartość, której nie sposób przecenić. Musimy jednak pamiętać, że funkcjonujemy w określonych realiach geopolitycznych. Nie oznacza to oczywiście rezygnacji z fundamentalnych wartości i zasad, którymi się kierujemy. Prawdziwa współpraca musi opierać się na wzajemnym szacunku, przestrzeganiu prawa oraz poszanowaniu wartości, integralności i suwerenności innych państw.

Jakie efekty przyniosła Europejska Konferencja CISM w Warszawie i jakie nowe możliwości otworzyła przed Polską?

– To wydarzenie zakończyło się właściwie 9 października, wraz z wyjazdem prezydenta Międzynarodowej Rady Sportu Wojskowego, płk. Niltona Rolima Gomesa Filho, który udał się na kolejne spotkanie władz CISM. 

Jeśli chodzi o efekty decyzji podjętych podczas naszej konferencji, chciałbym podkreślić, że jak w przypadku wszystkich tego typu spotkań, nie są one widoczne natychmiast. Nie trzeba jednak długo na nie czekać. Pierwsze rezultaty już się pojawiają. Otrzymujemy zaproszenia na wojskowe mistrzostwa świata, a kolejne państwa deklarują gotowość do organizacji międzynarodowych wydarzeń. Hiszpania organizuje mistrzostwa świata w narciarstwie alpejskim, a kolejny kraj zdecydował się na przygotowanie pierwszych Wojskowych Mistrzostw Świata w futsalu. To już pierwsze konkretne efekty naszej konferencji.

Coraz więcej państw interesuje się również udziałem w mistrzostwach świata, które planujemy zorganizować w przyszłym roku, czyli 53. Wojskowe Mistrzostwa Świata w Maratonie.

W przyszłym roku CISM organizuje także, we współpracy z lokalnym komitetem organizacyjnym, Światowe Wojskowe Igrzyska Sportowe. Będzie to ósma edycja tej imprezy, rozgrywana w różnych miejscowościach Korei Południowej. Analizując program techniczny igrzysk, zauważyliśmy, że nie uwzględniono w nim maratonu.

Polska ma ambicje nie być wyłącznie krajem uczestniczącym w wydarzeniach i korzystającym z gościnności innych państw, ale również organizować międzynarodowe imprezy sportowe na wysokim poziomie. Dostrzegliśmy więc szansę, jaką stworzył brak maratonu w programie igrzysk. Uznaliśmy, że możemy ją wykorzystać. Podjęliśmy współpracę z Poznańskimi Ośrodkami Sportu i Rekreacji oraz organizatorami Maratonu Poznańskiego, który w tym roku odbył się już po raz 25. Wspólnie uznaliśmy, że jesteśmy w stanie przygotować duże wydarzenie o międzynarodowej randze. W związku z tym przy okazji 26. edycji Maratonu Poznańskiego odbędą się 53. Wojskowe Mistrzostwa Świata w Maratonie.

Rozważamy również organizację innych wydarzeń w przyszłym roku. Zależy nam bowiem na rozwijaniu w CISM dyscyplin, które mają szczególne znaczenie dla naszych sił zbrojnych.

Oczywiście w Międzynarodowej Radzie Sportu Wojskowego są dyscypliny, którymi polskie siły zbrojne nie są szczególnie zainteresowane. Przykładem może być golf. Są państwa, dla których jest to bardzo ważna dyscyplina, i oczywiście to szanujemy. W przypadku Polski nie odgrywa ona jednak większej roli w sporcie wojskowym.

Mamy natomiast wielu żołnierzy uprawiających różne sporty walki. Wielu z nich to kickbokserzy, reprezentujący bardzo wysoki poziom sportowy, służący w różnych jednostkach wojskowych. W interesie zarówno tych żołnierzy, jak i całych polskich sił zbrojnych jest stworzenie im możliwości regularnej rywalizacji na arenie międzynarodowej.

Jedną z form rozwijania nowych dyscyplin są tzw. Military Challenge. To wydarzenia, które nie mają jeszcze statusu Wojskowych Mistrzostw Świata, ale pozwalają władzom CISM ocenić, czy istnieje odpowiednie zainteresowanie daną dyscypliną i czy są państwa gotowe do udziału w takiej rywalizacji.

W tym roku po raz pierwszy takie zawody w kickboxingu odbędą się w Antalyi w Turcji. Planujemy wysłać tam reprezentację Wojska Polskiego, dlatego już teraz bardzo proszę o dopingowanie naszych zawodników.

Jeśli pierwsze Military Challenge się odbędzie, a wszystko na to wskazuje, i w przyszłym roku uda nam się zorganizować drugą edycję oraz zapewnić jej finansowanie, kickboxing będzie mógł zostać oficjalną dyscypliną CISM. Otworzy to również drogę do organizacji w tej dyscyplinie Wojskowych Mistrzostw Świata. Nasze plany na przyszły rok są więc ambitne: organizacja 53. Wojskowych Mistrzostw Świata w Maratonie oraz drugiej edycji Military Challenge w kickboxingu.

Czy wszystkie państwa członkowskie CISM w podobny sposób podchodzą do udziału żołnierzy-sportowców?

– Żeby móc rywalizować w ramach CISM, na każdym poziomie trzeba być aktywnym żołnierzem sił zbrojnych danego państwa, czyli pozostawać w czynnej służbie wojskowej. Natomiast poszczególne kraje mają bardzo różne struktury organizacyjne i odmienne podejście do tego wymogu. Przykładem jest Szwajcaria, gdzie sportowcy cywilni są powoływani do służby wojskowej na czas zawodów. Po odbyciu krótkiego przeszkolenia mogą reprezentować swoje państwo, ponieważ formalnie spełniają wymóg i są żołnierzami w czynnej służbie. Niektóre państwa przyjmują bardziej restrykcyjne podejście i uważają, że w rywalizacji powinny uczestniczyć wyłącznie osoby pełniące typową służbę wojskową, bez udziału żołnierzy uprawiających sport wyczynowo. Inne kraje, takie jak Polska, Niemcy, Francja czy Włochy, utrzymują natomiast zawodowe grupy sportowe złożone z żołnierzy, którzy reprezentują bardzo wysoki poziom sportowy i zdobywają liczne medale. 

Dla przykładu tylko w tym roku nasi żołnierze zdobyli na mistrzostwach Polski 130 złotych, 70 srebrnych i 52 brązowe medale. Warto przy tym podkreślić, że są to pełnoprawni żołnierze. Uczestniczą w ćwiczeniach, szkoleniach taktycznych i strzeleckich, biorą udział w apelach, przystępują do okresowych egzaminów sprawności fizycznej i podlegają ocenie służbowej, tak jak każdy inny żołnierz Sił Zbrojnych RP. Znaczna część ich codziennych obowiązków koncentruje się na treningach i reprezentowaniu Polski na międzynarodowych arenach sportowych. Wśród tych zadań szczególne miejsce zajmuje rywalizacja w ramach Międzynarodowej Rady Sportu Wojskowego. Jeżeli w danej dyscyplinie odbywają się zawody CISM, nasi żołnierze w pierwszej kolejności angażują się w tę rywalizację. Dobrym przykładem są wydarzenia z ostatnich tygodni. Jeden z naszych nowych żołnierzy zajął drugie miejsce w konkurencji skeet 125 w strzelectwie do rzutków podczas zawodów we Włoszech. W kolejnym tygodniu rywalizował w Młodzieżowych Mistrzostwach Świata w Tajpej, a bezpośrednio po nich miał udać się na mistrzostwa świata do Dohy. Nasi zawodnicy startują więc zarówno na arenie wojskowej, jak i w rywalizacji cywilnej. Jesteśmy bardzo dumni z osiągnięć naszych żołnierzy. Robimy wszystko, aby mieli możliwość stawania na liniach startu, wychodzenia na areny i podejmowania sportowej rywalizacji. Dbamy o to, by byli do tych startów jak najlepiej przygotowani. Cieszymy się z ich sukcesów, a oni sami są dumni z możliwości reprezentowania Polski. To działa w obie strony i przynosi korzyści zarówno sportowcom, jak i całym Siłom Zbrojnym RP. 

Polscy żołnierze regularnie startują w zawodach na całym świecie. Jak duża jest dziś skala tej aktywności?

– Praktycznie cały czas uczestniczymy w różnego rodzaju wydarzeniach sportowych. Jest ich naprawdę bardzo dużo. Bierzemy udział w znacznie większej liczbie wydarzeń, odbywających się dosłownie na całym świecie.

Niedawno wróciliśmy z Wojskowych Mistrzostw Świata w strzelectwie, które odbywały się w Cameri we Włoszech. W tym samym czasie inna grupa naszych żołnierzy uczestniczyła w Wojskowych Mistrzostwach Świata w Biegach na Orientację, rozgrywanych w Stanach Zjednoczonych i Szwajcarii. Teraz przygotowujemy się do wyjazdu do Antalyi w Turcji, gdzie nasi żołnierze będą reprezentować Polskę w kolejnych zawodach.

Wydarzeń jest więc bardzo dużo. Mówimy nie tylko o imprezach organizowanych w ramach CISM, ale również o zawodach cywilnych, a także spotkaniach i przedsięwzięciach administracyjnych. Trzeba pamiętać, że w CISM funkcjonuje 26 dyscyplin sportowych, a rywalizacja odbywa się w różnych częściach świata. Można więc powiedzieć, że sport wojskowy funkcjonuje przez 365 dni w roku. 

Za licznymi startami idą również wyniki. Jak podsumowałby Pan tegoroczne osiągnięcia polskich żołnierzy?

– Wspominałem już o 130 złotych, 70 srebrnych i 52 brązowych medalach zdobytych przez naszych żołnierzy na mistrzostwach Polski. Do tego dochodzą osiągnięcia na arenie międzynarodowej. Podczas mistrzostw Europy zdobyliśmy 13 złotych i 17 srebrnych medali, natomiast na mistrzostwach świata – cztery złote, jeden srebrny i cztery brązowe. To jeszcze nie wszystko. Mamy również sukcesy podczas zawodów krajowych i regionalnych. 

To naprawdę imponujący dorobek. Gdybyśmy chcieli wymienić wszystkie wydarzenia, w których uczestniczą nasi żołnierze, oraz przedstawić ich osiągnięcia, powstałaby bardzo długa lista.

Jakie są dziś najważniejsze cele Polski w ramach działalności CISM i w jakim kierunku chcielibyście rozwijać tę współpracę? 

– Naszym nadrzędnym zadaniem jest przede wszystkim promocja Polski na arenie międzynarodowej. Bardzo zależy nam na tym, aby Polska była aktywnie obecna w międzynarodowym sporcie wojskowym, abyśmy utrzymywali kontakty z przedstawicielami różnych państw i budowali bezpośrednie relacje.

Nie widzę wielu innych możliwości, dzięki którym żołnierze mogliby nawiązywać i rozwijać kontakty na tak szeroką skalę. Dlatego wydarzenia, które organizujemy, nie są celem samym w sobie. Stanowią raczej narzędzie do pokazywania Polski, naszych żołnierzy, ich doskonałego przygotowania oraz naszych możliwości organizacyjnych. Chcemy udowadniać, że potrafimy przygotować międzynarodowe wydarzenia sportowe na bardzo wysokim poziomie.

Jest jeszcze jeden aspekt, który uważam za niezwykle istotny. Miałem już okazję trzykrotnie pełnić funkcję przewodniczącego komitetu organizacyjnego różnych przedsięwzięć – od 49. Wojskowych Mistrzostw Świata w Pięcioboju Nowoczesnym, przez Regionalne Wojskowe Mistrzostwa w Judo, po konferencję europejską. Przy każdej z tych okazji zależało mi również na tym, aby pokazywać Polskę, jej historię i nasz punkt widzenia.

Wykorzystywaliśmy każdą możliwość, by przybliżyć zagranicznym gościom naszą historię. Podczas konferencji europejskiej zabraliśmy na przykład przedstawicieli sił zbrojnych do Muzeum Powstania Warszawskiego. Chcieliśmy pokazać im, jak ogromnych zniszczeń doświadczyła Warszawa i jak wielkim wysiłkiem została odbudowana.

Dzisiaj mogli zobaczyć na własne oczy piękne, zadbane miasto i przekonać się, jak wiele udało się nam osiągnąć. Myślę, że to dla nas ogromny powód do dumy. Gdzie tylko mamy taką możliwość, staramy się przybliżać innym naszą historię i prezentować polski punkt widzenia. To dla nas bardzo ważny element międzynarodowej współpracy.

Magdalena Bryś

Absolwentka Szkoły Głównej Handlowej, Uniwersytetu Warszawskiego, Erasmus University Rotterdam, European Academy of Diplomacy, Cannes Lions School oraz Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. Posiada doświadczenie w budowaniu strategii komunikacji, rozwoju społeczności oraz sprzedaży produktów w obszarze consultingu, innowacji oraz programów executive education. Jako dziennikarka sportowa pisze o wyzwaniach sportowych i podróżach dla kilku marek, angażuje się w promowanie kobiecego sportu na poziomie różnych dyscyplin oraz marek prowadzonych przez kobiety.