Autentyczny obraz i wizja kreatywna marki. Katarzyna Milewska o fotografowaniu sportu [WYWIAD]
Sport w obiektywie to coś więcej niż uchwycenie ruchu i wysiłku. To także emocje, relacje i momenty, które składają się na historię. Katarzyna Milewska, fotografka sportowa i outdoorowa dla SportMarketing.pl o zmieniającym się sposobie opowiadania o sporcie, znaczeniu autentyczności w kampaniach oraz o tym, jak własne doświadczenia sportowe wpływają na jej pracę i sposób patrzenia na fotografię.
Magdalena Bryś, SportMarketing.pl: Zdjęcia potrafią oddawać emocje sportu i inspirować do aktywności. Jaką rolę odgrywa fotografia w budowaniu wizerunku marki sportowej i emocjonalnej więzi z odbiorcami? Co sprawia, że kampania zostaje w pamięci na dłużej?
Katarzyna Milewska, fotografka sportowa i outdoorowa: – Fotografia ma tę przewagę nad innymi formatami, że pozwala zatrzymać konkretny moment, często trwający zaledwie ułamek sekundy. Dzięki temu możemy pokazać napięcie, wysiłek, emocje i wszystko to, co dzieje się na planie. Mnie jako fotografkę szczególnie interesuje jednak to, co wydarza się pomiędzy ujęciami.
Od kilku lat obserwuję, jak mocno styl reportażowy wkracza do świata kampanii wizerunkowych. Coraz częściej odchodzimy od poszukiwania jednego idealnego kadru na rzecz czegoś mniej oczywistego. Zaczynamy dostrzegać to, co dotąd pozostawało na drugim planie. Zmienia się przez to również sposób opowiadania o sporcie.
Kampania coraz rzadziej ogranicza się do pokazania idealnej sylwetki sportowca w idealnym momencie. Zamiast tego próbujemy opowiedzieć historię, pokazać proces, drogę, którą dana osoba przeszła, a także relacje i emocje, które jej towarzyszą. Kiedy zaczynałam fotografować, dominowały jeszcze bardzo dopracowane, niemal perfekcyjne obrazy. Ciało miało wyglądać idealnie, koszulka miała być wyprasowana, a makijaż starannie wykonany.
Dzisiaj obserwuję wyraźny zwrot w stronę autentyczności. Coraz częściej pokazujemy brud, pot i łzy, ale też radość, ekscytację i spontaniczne reakcje. Chodzi o to, żeby uchwycić sport takim, jaki jest naprawdę, bez nadmiernego upiększania. To kierunek, który jest mi bardzo bliski. Właśnie w tę stronę chciałabym rozwijać swoją pracę, bo tak postrzegam sport.
Kampania wizerunkowa jest dla mnie ważnym elementem budowania marki. Spójny język wizualny pokazuje, jak firma chce być postrzegana i co zamierza komunikować.
Moim zdaniem najciekawsze kampanie powstają wtedy, gdy produkt staje się częścią opowiadanej historii, a nie jej głównym bohaterem. Jest obecny, współtworzy przekaz, ale nad nim nie dominuje. Nie skupiamy się na tym, czy but jest czysty, a sznurówki perfekcyjnie zawiązane, tylko na tym, co dzieje się wokół produktu.
Jeśli chodzi o inspirowanie ludzi do aktywności, nie sądzę, żeby kampania musiała robić to w bezpośredni sposób. Nie zawsze chodzi o to, żeby ktoś zobaczył zdjęcie biegowe i od razu wyszedł pobiegać. Czasami wystarczy, że spojrzy na dany sport z innej perspektywy albo utożsami się z emocjami pokazanymi na zdjęciu. W tym widzę siłę takiej fotografii.

Marki sportowe chcą pokazywać prawdziwe emocje, wysiłek i dynamikę, ale jednocześnie realizują konkretne cele marketingowe. Jak znaleźć równowagę między autentycznym obrazem sportu a wizją kreatywną marki?
– Nie traktowałabym autentyczności i kreacji jako przeciwieństw. Każda kampania jest w pewnym stopniu wyreżyserowana. Wybieramy ubrania, lokalizację, światło, planujemy kadry. Nie oznacza to jednak, że tracimy autentyczność. Na tym polega nasza praca: żeby w wykreowanych warunkach stworzyć coś, co będzie wiarygodne i prawdziwe w odbiorze. Nawet fotografia, która wygląda na zupełnie spontaniczną, jest przecież efektem określonych decyzji.
Bardzo ważne są dla mnie już sam casting i przygotowanie sesji. Możemy mieć świetny pomysł kreatywny, ale jeśli osoby przed aparatem nie pasują do charakteru kampanii albo nie czują się swobodnie w sytuacji, w której je stawiamy, trudno będzie uzyskać naturalne emocje.
Istotna jest również atmosfera na planie. Sportowiec czy model powinien mieć przestrzeń, żeby wejść w daną sytuację, oswoić się z nią i zachowywać się naturalnie, bez poczucia, że coś jest wymuszone. Nie wszystko da się wyreżyserować, a czasem najlepsze kadry powstają właśnie wtedy, kiedy pozwalamy sytuacji rozwijać się w naturalny sposób.
Dlatego tak ważne są dla mnie czas i dobre przygotowanie produkcji. Paradoksalnie, im bardziej naturalny efekt chcemy uzyskać, tym lepiej powinniśmy zaplanować samą sesję. Jeśli wszystko jest dopięte organizacyjnie, możemy skupić się na fotografowaniu, obserwowaniu i reagowaniu na to, co dzieje się przed aparatem, zamiast nieustannie mierzyć się z ograniczeniami produkcyjnymi.
Chodzi o świadome określenie priorytetów i stworzenie warunków, w których można zrealizować założenia kreatywne.
Ostatecznie równowaga między autentycznością a kreacją polega dla mnie na tym, żeby mieć jasną wizję, ale nie próbować kontrolować każdego szczegółu rzeczywistości. Możemy zaplanować światło, kadr i sytuację, ale warto zostawić miejsce na to, co wydarzy się samo. To właśnie w tej przestrzeni często powstają zdjęcia, które mają w sobie najwięcej życia.
Jak wygląda współpraca fotografa z marką sportową na poszczególnych etapach produkcji? Na ile fotograf ma wpływ na ostateczny kształt kampanii, a na ile pracuje w ramach ściśle określonych wytycznych?
– Może zacznę od technicznej strony, a później przejdę do tej kreatywnej, bo mam poczucie, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, jak długo trwa praca fotografa przy kampanii. To nie jest tak, że przychodzimy na sesję, robimy zdjęcia i na tym kończy się nasza rola. Nasza praca zaczyna się dużo wcześniej – od otrzymania briefu, opracowania koncepcji i przygotowania wyceny projektu.
Później przychodzi czas na kolejne etapy procesu kreatywnego: rozwijanie pomysłów, PPM, czyli spotkanie przedprodukcyjne, oraz location scouting – poszukiwanie odpowiednich lokalizacji. Następnie dopasowujemy kadry do wybranych miejsc, a czasem nawet dobieramy kolory ubrań tak, żeby współgrały z otoczeniem i tworzyły spójną całość. Po sesji czekają nas preselekcja, wybór finalnych ujęć, postprodukcja i dopiero na końcu publikacja.
Najdłuższy projekt, w którym brałam udział, trwał rok, licząc od pierwszego maila do zakończenia współpracy. Zazwyczaj jednak cały proces zajmuje od dwóch do sześciu miesięcy.
Jeśli chodzi o kreatywną stronę współpracy, bardzo cenię sytuacje, w których marka zgłasza się do mnie ze względu na mój styl i sposób patrzenia na fotografię. Wtedy zaczyna się proces wymiany pomysłów, spotkań, rozmów i maili. To etap, w którym wspólnie wypracowujemy kierunek kampanii.
Zakres naszego wpływu na kampanię zależy od konkretnego projektu i modelu współpracy. Czasami marka daje nam dużą swobodę i mówi: „Ufamy ci, rób swoje”. Innym razem otrzymujemy szczegółowy brief i naszym zadaniem jest zrealizowanie określonej wizji. Nie uważam, że jeden z tych modeli jest z założenia lepszy od drugiego.
Najważniejsze są dla mnie jasne oczekiwania i dobrze określone cele. Oba podejścia mogą dawać dużo satysfakcji. Z jednej strony świetnie jest zrealizować czyjąś wizję i usłyszeć, że efekt dokładnie odpowiada temu, co ta osoba miała w głowie. Z drugiej strony ogromną przyjemność dają zaufanie i swoboda, dzięki którym mogę eksperymentować i pozwolić sobie na więcej „zabawy” na planie.

Jednym z projektów, przy których pracujesz w naprawdę wymagających warunkach, jest Border to Hell. Co sprawia, że ta realizacja jest wyjątkowa z perspektywy fotografki?
– Border to Hell to sztafeta, w której sześcioosobowy zespół pokonuje trasę liczącą około 460 kilometrów. Bieg trwa nieprzerwanie, przez dzień i noc, ale oczywiście nie biegnie jednocześnie cała szóstka. Zawodnicy zmieniają się na trasie, a sztafeta trwa bez przerwy aż do mety.
Mam za sobą już pięć takich edycji i muszę przyznać, że to naprawdę wymagające zadanie. W tym roku w ciągu trzech dni spałam łącznie osiem godzin. Myślę, że dla fotografa to równie duże obciążenie, choć oczywiście innego rodzaju niż wysiłek biegaczy. Praca kreatywna również wymaga energii, a fotografia sportowa i outdoorowa jest bardzo wymagająca zarówno fizycznie, jak i psychicznie. To aspekt tej pracy, o którym mówi się stosunkowo niewiele, a który ma ogromne znaczenie.
Do tego dochodzą brak snu, przemieszczanie się samochodem i zmienne warunki atmosferyczne. W tym roku było ekstremalnie. Pierwszego dnia przez dwanaście godzin padał deszcz. Nie był to kapuśniaczek, tylko ulewa, a do tego panowały zimno i wilgoć.
Paradoksalnie pogoda miała też swoje zalety, bo stworzyła niesamowite warunki do fotografowania. Samo doświadczenie było jednak trudne. To bardzo wymagające zlecenie, ale lubię takie wyzwania. Pewnie dlatego fotografowałam już pięć edycji (śmiech). Chętnie wychodzę ze swojej strefy komfortu, lubię, kiedy jest trochę niewygodnie. To dodaje temu wszystkiemu wyjątkowości.
Jak zmieniły się oczekiwania marek sportowych? Media społecznościowe, krótkie formaty wideo i rosnąca potrzeba regularnego publikowania treści zmieniają sposób komunikacji z odbiorcami. Jak te zmiany wpływają na produkcję sesji sportowych i współpracę fotografów z markami?
– Media społecznościowe bardzo zmieniły rynek. Niestety, w moim odczuciu na gorsze. Mam wrażenie, że presja na liczbę materiałów często odbija się na jakości zdjęć i kreatywności.
Fotografia sportowa jest pod tym względem bardzo specyficzna. Uchwycenie dobrego kadru wymaga, żeby kilka elementów zagrało jednocześnie. Liczą się mimika, sylwetka w odpowiedniej fazie ruchu, układ ubrania, a często także widoczne logo marki.
Jeśli na zdjęciu pojawia się więcej osób, poziom trudności jeszcze rośnie. Wszystkie sylwetki muszą dobrze ze sobą współgrać, tworzyć spójną kompozycję i nie zasłaniać się nawzajem. Trzeba czasem powtórzyć ujęcie kilka, a nawet kilkanaście razy, sprawdzić ustawienie poszczególnych osób i znaleźć taki moment, w którym wszystko zagra. To wymaga czasu i uważności.
Oczywiście rozumiem, z czym mierzą się marki i skąd biorą się te wymagania. Potrzebują dużej liczby materiałów, które będą mogły wykorzystywać w różnych kanałach komunikacji. Z perspektywy twórcy bywa to jednak trudne, bo mam również własne ambicje i wymagania wobec swojej pracy. Zależy mi na tym, żeby dostarczony przeze mnie materiał prezentował wysoki poziom.
Żeby osiągnąć taki efekt, potrzebny jest czas. Jeśli pracujemy pod presją liczby ujęć, nie zawsze możemy poświęcić odpowiednio dużo uwagi każdemu kadrowi. Brakuje przestrzeni, żeby sprawdzić, czy dane rozwiązanie działa, poszukać alternatywy i dopiero potem przejść do kolejnego pomysłu.
W napiętym harmonogramie zdarza się więc, że akceptujemy zdjęcie, które jest poprawne i spełnia założenia, ale mamy świadomość, że przy odrobinie więcej czasu mogłoby być znacznie lepsze. Myślę, że to jedno z największych wyzwań w pracy komercyjnej: pogodzenie własnych ambicji twórczych z założeniami projektu i realiami produkcji. Nie zawsze da się zrealizować każdą wizję w stu procentach.
Dlatego tak ważne jest dobre przygotowanie do sesji. Trzeba być zorganizowanym, przemyśleć jak najwięcej elementów jeszcze przed wejściem na plan, a jednocześnie pozostać otwartym na to, co wydarzy się spontanicznie. Mieć przestrzeń na to „pomiędzy”, o którym już wspomniałam.
Chciałabym, żebyśmy jako branża nie tracili z oczu tego, że efekt końcowy zależy nie tylko od umiejętności fotografa, ale również od warunków, w jakich pracuje. Mogę dać z siebie sto procent na planie, ale wiele zależy też od organizacji produkcji i tego, co dzieje się wokół mnie. Im lepiej przygotowany plan i im większy komfort pracy, tym lepsze zdjęcia jestem w stanie oddać klientowi.
Fotografia to nie tylko umiejętność obsługi aparatu, ale również planowanie, komunikacja z klientem i zespołem oraz świadomość tego, jak wiele elementów wpływa na ostateczny rezultat.

Jak będzie wyglądał marketing sportowy przyszłości? Jakie trendy w sposobie fotografowania i prezentowania sportu mogą w najbliższych latach najmocniej wpłynąć na komunikację marek? Czy większe znaczenie będzie miała technologia, czy umiejętność opowiadania prawdziwych historii sportowców?
– Wspominałam już wcześniej o rosnącej popularności stylu reportażowego w kampaniach sportowych i o tym, że coraz większe znaczenie mają autentyczność i momenty „pomiędzy”, czyli sytuacje, których nie da się w pełni zaplanować.
Chciałabym jednak podkreślić, że większe zainteresowanie autentycznością wcale nie oznacza, że takie zdjęcia powstają szybciej. Powiedziałabym nawet, że często jest wręcz przeciwnie. Nie możemy po prostu poprosić kogoś, żeby był autentyczny, i oczekiwać, że od razu uzyskamy pożądany efekt.
Przed sesją zawsze staram się nawiązać relację z osobami, które fotografuję. Zazwyczaj przychodzę na plan wcześniej, żeby mieć chwilę na poznanie bohaterów i swobodną rozmowę. To, że sama jestem związana ze sportem, na pewno mi pomaga. Mamy wspólne tematy i łatwiej nam znaleźć wspólny język.
Żeby uchwycić naturalne emocje, trzeba zbudować z bohaterem choćby niewielką więź. Ważne, żeby ta osoba poczuła się swobodnie przed obiektywem. Czasami wystarczą drobne rzeczy, na przykład puszczenie muzyki, którą wszyscy lubią.
Jeśli chodzi o technologię i sztuczną inteligencję, myślę, że AI z pewnością będzie zmieniać naszą pracę i już teraz może być pomocnym narzędziem. Fotografia sportowa ma jednak swoją specyfikę. Pracujemy z konkretnymi ludźmi, ich ruchem, emocjami i mimiką. W wielu sytuacjach najważniejsze jest uchwycenie czegoś, co wydarza się naprawdę i czego nie da się po prostu odtworzyć.
Oczywiście trudno przewidzieć, w jakim kierunku to pójdzie. AI będzie się rozwijać i z pewnością wpłynie na wiele aspektów naszej pracy.
Ostatnio wyświetlił mi się na Instagramie post, w którym autor zestawił zdjęcia wykonane iPhonem 17 ze zdjęciami z aparatu fotograficznego i poprosił odbiorców o rozpoznanie, które jest które.
Sama rozpoznałam, które zdjęcia wykonano telefonem, a które aparatem, ale w komentarzach wiele osób pisało, że są zaskoczone rezultatami i za nic nie potrafią tego odróżnić. To pokazuje, że ktoś, kto nie zajmuje się fotografią na co dzień, może nie dostrzegać różnic, które my, osoby związane z branżą, widzimy gołym okiem.
Mimo wszystko mam nadzieję, że nie stracimy z oczu tego, co w naszej pracy najważniejsze. Chodzi o tworzenie, wrażliwość i umiejętność opowiadania historii, a nie tylko o samo generowanie obrazów. Technologia może nam pomagać, ale chciałabym, żeby to człowiek nadal stał za tym, co tworzymy.
Jesteś fotografką sportową i outdoorową, ale sport to nie tylko twoja praca, lecz także osobista pasja. Podróżujesz rowerem, uprawiasz bikepacking, a także angażujesz się w społeczność rowerową. Jak te doświadczenia wpływają na twoją pracę fotograficzną i sposób, w jaki patrzysz na fotografowanych?
– Ze sportem jestem związana właściwie przez całe życie. Od zawsze coś trenowałam, ukończyłam warszawski AWF, a fotografia od początku towarzyszyła tej drugiej pasji.
Zacznę od dość praktycznego aspektu. Fotografowanie sportu jest wymagające fizycznie, a na sesjach zdarza się, że przez kilkanaście godzin jesteśmy w terenie, dużo się przemieszczamy i pracujemy w różnych warunkach. Dlatego dobra kondycja zdecydowanie mi pomaga.
Myślę też, że to, iż sama uprawiam sport, daje mi lepsze wyczucie tego, co fotografuję. Rozumiem ruch, wiem, na co zwracać uwagę, ale też po prostu wiem, jak wygląda sport od środka.
Sama jeżdżę na gravelu i szosie, uprawiam bikepacking i startuję w wyścigach. Jestem też liderką w warszawskim Kulcie, gdzie razem z koleżanką prowadzę tak zwane ustawki dla kobiet.
Rower towarzyszy mi już od około 15 lat, choć wcześniej sport miał dla mnie również inne oblicza. Jeździłam konno, trenowałam siatkówkę. Dzięki własnym doświadczeniom lepiej rozumiem wysiłek sportowców, ich przygotowanie, technikę i emocje, które towarzyszą aktywności. Uwielbiam sport, fascynują mnie atletyczne ciało i sam ruch. To wszystko przydaje się w mojej pracy.
Co ciekawe, mimo że jeżdżę na rowerze od tylu lat, pierwsze zdjęcia związane z kolarstwem zrobiłam dopiero niedawno. Fotografuję od około 10–12 lat, a jednak przez długi czas nie łączyłam tych dwóch obszarów. Być może dlatego, że rower był dla mnie przestrzenią prywatną, w której nie chciałam pracować. Kiedy jeździłam, nie zabierałam ze sobą aparatu.
Przez ostatnie lata te dwa światy zaczęły się jednak stopniowo przenikać i mam poczucie, że wyszło mi to na dobre. Może po prostu musiał przyjść na to odpowiedni moment.
Zresztą do dziś, kiedy jadę na rower, zazwyczaj nie zabieram aparatu, a zdjęcia robię telefonem. Potrafię oddzielić czas, kiedy fotografuję zawodowo, od chwili, w której po prostu chcę cieszyć się jazdą.
Magdalena Bryś
Więcej Wywiady
Biznesowe wyzwania Pogoni Szczecin. Marek Andrzejkowicz: zrobimy wszystko, żeby partnerzy u nas zostawali” [WYWIAD]
Marek Andrzejkowicz, Dyrektor Pionu Biznesu w Pogoni Szczecin, porozmawiał z naszym portalem na temat swoich wyzwań zawodowych. Mamy kilku bardzo istotnych partnerów ogólnopolskich, którzy są z nami, dwa, trzy, pięć czy siedem lat, ale zrobimy wszystko, żeby i u innych nie następowała rezygnacja z promocji poprzez Pogoń Szczecin – podkreślił.