#CzasNaKobiety. Udział kobiet w zarządach związków sportowych. Dane i fakty

Rosnąca obecność kobiet w polskim sporcie na poziomie zawodniczym i trenerskim skłania do analizy, czy przekłada się ona na ich udział w strukturach decyzyjnych związków sportowych. W świetle trwającej od ponad roku debaty publicznej oraz zapowiadanych zmian legislacyjnych mających na celu wzmocnienie roli kobiet w zarządzaniu sportem, istotne jest ustalenie, jak kształtuje się faktyczna reprezentacja kobiet w zarządach związków sportowych oraz czy wykazuje ona tendencję wzrostową.

Udostępnij

Więcej wpływu i wsparcia dla kobiet w sporcie. Mija rok od zapowiedzi zmian legislacyjnych – jaki jest dziś status nowelizacji ustawy o sporcie?

W październiku 2024 roku rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o sporcie, którego założeniem było wzmocnienie pozycji kobiet w polskich związkach sportowych. Projekt zakładał, że co najmniej 30 proc. miejsc w zarządach związków sportowych przypadać będzie przedstawicielkom każdej płci (liczących sześć lub więcej osób, a w mniejszych zarządach (2-5 osób) obowiązkowo zasiądzie jedna kobieta). Ustawa miała chronić zawodniczki po urodzeniu dziecka oraz wprowadzać mechanizmy przeciwdziałające dyskryminacji, przemocy i nierównemu traktowaniu. Organizacje, które nie dostosują się do nowych zasad, będą mogły stracić prawo do dofinansowania. Celem nowelizacji było zwiększenie udziału kobiet w podejmowaniu decyzji na najwyższych szczeblach sportu oraz stworzenie bardziej równościowego środowiska w polskim sporcie. Co się stało dalej z ustawą? W grudniu 2024 Senat przyjął bez poprawek nowelizację ustawy, następnie trafiła do podpisu prezydenta, który skierował jednak ustawę do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Oznaczało to, że nowe regulacje miały nie wejść w życie w planowanym terminie, czyli 1 stycznia 2025 roku. Ówczesny Minister Sportu i Turystyki Sławomir Nitras zapowiedział, że programy sportowe będą tworzone zgodnie z założeniami powyższej nowelizacji. Więcej o tym w komunikacie Ministerstwa.

Wstrzymanie wejścia w życie nowych przepisów skłania do sprawdzenia, jak dziś – bez ustawowego obowiązku – wygląda udział kobiet w zarządach polskich związków sportowych.

Według danych Ministerstwa Sportu i Turystyki w Polsce działa obecnie 70 zarejestrowanych związków sportowych — każda z tych organizacji odpowiada za rozwój i organizację danej dyscypliny sportu w kraju. Jak wygląda obecność kobiet w zarządach związków sportowych? W których miejscach polskiego sportu pełnią rolę liderek? Odpowiedzi można znaleźć dokładnie w strukturach zarządczych poszczególnych związków.

Kobiety zajmują tylko 11,42 proc. stanowisk prezesek w polskich związkach sportowych. Obecnie kierują ośmioma organizacjami, a cztery z nich zarządzają dyscyplinami olimpijskimi – łyżwiarstwem figurowym, biathlonem, pięciobojem nowoczesnym i pływaniem. Wśród związków kierowanych przez kobiety najwyższy udział pań w zarządach mają Lacrosse i Korfball – 100 proc. Mimo rosnącej obecności kobiet w polskim sporcie, wciąż istnieją federacje, w których brak jest ich reprezentacji w kierownictwie. W niektórych największych polskich związkach sportowych kobiety wciąż nie zajmują stanowisk w zarządach. Przykładem są Polski Związek Muaythai, Polski Związek Narciarski czy Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN), gdzie w składach zarządów nie ma ani jednej kobiety.

Najpopularniejszy sport w Polsce bez kobiet w zarządzie

Istnieje pewna korelacja między popularnością sportu a udziałem kobiet w zarządach, co szczególnie widać w przypadku piłki nożnej. W najpopularniejszym sporcie w Polsce, wśród 18 członków zarządu PZPN, nie ma ani jednej kobiety. Podobna sytuacja występuje w zarządach klubów PKO BP Ekstraklasy, w której w obecnym sezonie bierze udział 18 drużyn. Jedynym klubem z kobietą na stanowisku prezesa jest Bruk-Bet Termalica Nieciecza, gdzie funkcję tę pełni Danuta Witkowska. Ten przykład pokazuje, jak niewielka jest reprezentacja kobiet w strukturach decyzyjnych polskiego futbolu. We wszystkich pozostałych klubach Ekstraklasy w zarządach nie ma kobiet, a ich składy są w całości męskie. Jakie są główne wnioski w powyższych danych?

Brak proporcjonalnej reprezentacji kobiet w strukturach decyzyjnych – nawet w najpopularniejszych sportach, jak piłka nożna, udział kobiet w zarządach jest minimalny lub zerowy.
Dominacja mężczyzn w zarządach – w większości klubów PKO BP Ekstraklasy wszystkie stanowiska kierownicze zajmują mężczyźni, co wskazuje na jednolity skład decydentów. Wyjątki pokazują możliwości zmiany – przypadek Danuty Witkowskiej w Bruk-Bet Termalica Nieciecza.
Problem niskiej reprezentacji kobiet w kierownictwie największych polskich związków i klubów sportowych jest wciąż aktualny, a jego rozwiązanie wymaga systemowych działań na poziomie struktur zarządczych i regulacji.

W obszarze piłki kobiecej PZPN podejmuje szereg inicjatyw ukierunkowanych na jej rozwój sportowy i organizacyjny

Choć dane dotyczące reprezentacji kobiet w zarządach Polski Związek Piłki Nożnej (PZPN) oraz klubów Ekstraklasy wskazują na brak ich udziału w strukturach decyzyjnych, związek podejmuje szereg działań skoncentrowanych przede wszystkim na rozwoju sportowym i organizacyjnym piłki kobiecej. Prowadzone programy rozwojowe mogą w dłuższej perspektywie zwiększyć liczbę kobiet pełniących funkcje menedżerskie, trenerskie i organizacyjne, co może przełożyć się na ich większą obecność w strukturach decyzyjnych w przyszłości. W praktyce PZPN realizuje obecnie następujące działania na rzecz rozwoju piłki kobiecej:

Systemowe wsparcie klubów i szkolenia – program „Kobiety w grze”

PZPN realizuje ogólnopolski program grantowy „Kobiety w grze”, którego celem jest bezpośrednie wsparcie klubów prowadzących sekcje kobiece i dziewczęce. Program zapewnia środki finansowe na rozwój szkolenia, zakup sprzętu, działania organizacyjne oraz promocję piłki nożnej wśród dziewcząt, wzmacniając bazę kobiecego futbolu na poziomie lokalnym i regionalnym. Więcej o działaniu pod linkiem: https://pzpn.pl/federacja/aktualnosci/2025-10-01/rusza-ii-edycja-programu-grantowego-kobiety-w-grze-pzpn-wspiera-kluby-kobiece-z-calej-polski

Akademia Piłkarskich Liderek

Program rozwojowy skierowany do kobiet działających w piłce nożnej, który łączy mentoring, edukację oraz budowanie sieci kontaktów. Jego celem jest wzmacnianie kompetencji liderskich oraz zwiększanie udziału kobiet w zarządzaniu sportem. Więcej o działaniu pod linkiem: https://www.laczynaspilka.pl/aktualnosci/aktualnosci/cos-wiecej-niz-mentoring-zakonczenie-akademii-pilkarskich-liderek

Kurs Dyrektora Sportowego PZPN – edycja kobiet

Pierwsza w Polsce inicjatywa przygotowująca kobiety do pełnienia funkcji dyrektorek sportowych w profesjonalnych strukturach piłkarskich. Program rozwija zarówno kompetencje strategiczne i zarządcze, jak i umiejętności miękkie oraz wykorzystanie nowoczesnych narzędzi, w tym AI. Więcej o działaniu pod linkiem: https://www.laczynaspilka.pl/aktualnosci/aktualnosci/wideo-nowy-rozdzial-w-pilce-ruszyl-kurs-dyrektora-sportowego-dla-kobiet

Strategia Piłki Nożnej Kobiet w Polsce

Kompleksowy dokument wyznaczający kierunki rozwoju kobiecej piłki nożnej w Polsce – od szkolenia i infrastruktury po popularyzację dyscypliny i wzrost liczby zawodniczek. Strategia kładzie nacisk na profesjonalizację środowiska oraz budowanie silnej pozycji Polski na arenie międzynarodowej. Więcej o działaniu pod linkiem: https://pzpn.pl/public/system/files/articles/10785/5084-Strategia_pi%C5%82ki_no%C5%BCnej_kobiet_PZPN_WEB.pdf

Rozwój piłki dziewczęcej – kampania „Drużyna Dziewczyn”

Poprzez kampanię „Drużyna Dziewczyn” PZPN zachęca dziewczynki do rozpoczęcia gry w piłkę nożną oraz wspiera kluby w tworzeniu nowych drużyn dziewczęcych, budując długofalową ścieżkę rozwoju zawodniczek i przyszłych liderek sportu. Więcej o działaniu pod linkiem: https://www.laczynaspilka.pl/druzynadziewczyn/o-kampanii

Profesjonalizacja rozgrywek i reprezentacji kobiet

Związek inwestuje w rozwój Orlen Ekstraligi Kobiet, zaplecza szkoleniowego oraz komunikację reprezentacji narodowej kobiet, traktując piłkę kobiecą jako jeden z kluczowych obszarów rozwoju polskiego futbolu. Więcej o działaniu pod linkiem: https://www.laczynaspilka.pl/aktualnosci/aktualnosci/pzpn-inwestuje-w-rozwoj-pilki-noznej-kobiet-dodatkowe-144-mln-zl-dla-klubow

Rozwój kompetencji trenerskich kobiet

Polski Związek Piłki Nożnej prowadzi i wspiera programy szkoleniowe oraz kursy licencyjne UEFA skierowane do trenerek, zwiększając dostęp kobiet do ścieżek zawodowych w szkoleniu piłkarskim na różnych poziomach zaawansowania. Więcej o działaniu pod linkiem.

Wsparcie kadr młodzieżowych dziewcząt

Związek rozwija system reprezentacji młodzieżowych dziewcząt (U15–U19), inwestując w selekcję, szkolenie centralne oraz zaplecze organizacyjne, co buduje ciągłość sportową między piłką dziewczęcą a seniorską. Więcej o działaniu pod linkiem: https://pzpn.pl/reprezentacje/reprezentacje-kobiece

Programy edukacyjne dla klubów i środowiska lokalnego

PZPN realizuje działania edukacyjne skierowane do trenerów, działaczy i klubów, promujące dobre praktyki w pracy z dziewczętami i kobietami oraz wspierające tworzenie przyjaznego środowiska dla rozwoju piłki kobiecej. Więcej o działaniu pod linkiem.

Rozwój struktur regionalnych piłki kobiecej

We współpracy z Wojewódzkimi Związkami Piłki Nożnej PZPN wzmacnia rozwój piłki kobiecej na poziomie regionalnym, m.in. poprzez wsparcie rozgrywek, turniejów i inicjatyw lokalnych dla dziewcząt. Więcej o działaniu pod linkiem [KLIKNIJ]

Działania podejmowane w obszarze sportowym i organizacyjnym (w tym programy rozwojowe realizowane przez PZPN) wzmacniają kompetencje i doświadczenia kobiet w środowisku sportowym. Jednocześnie dalsze zwiększanie ich udziału w procesach decyzyjnych może wymagać rozwiązań systemowych.

– Aby zwiększyć obecność kobiet w piłce nożnej, należy podejść do tego tematu holistycznie i spojrzeć na całe środowisko tej dyscypliny. Obecnie w Polsce mamy około 30 tysięcy piłkarek, co stanowi jedynie 4% wszystkich osób zaangażowanych w piłkę nożną. Przy tak niskim udziale kobiet na poziomie zawodniczym, a także wśród trenerek i sędzi, trudno oczekiwać ich większej reprezentacji na stanowiskach menadżerskich i zarządczych. Kluczowe jest więc wzmacnianie obecności kobiet na każdym poziomie funkcjonowania piłki nożnej.

Należy zaczynać od podstaw, czyli zachęcania dziewczynek do gry oraz tworzenia programów i narzędzi wspierających ich rozwój sportowy. Równolegle konieczna jest dalsza profesjonalizacja klubów, lig i systemów rozgrywek, tak aby kobieca piłka nożna stawała się coraz bardziej atrakcyjnym i jakościowym produktem. Istotne jest również wzmacnianie zaplecza organizacyjnego i operacyjnego całego środowiska, na wzór rozwoju piłki męskiej.

Ogromną rolę odgrywa rozwój kompetencji, czemu służą inicjatywy takie jak Akademia Piłkarskich Liderek czy kurs dyrektora sportowego dla kobiet organizowany przez PZPN. Programy te tworzą przestrzeń do nauki, wymiany doświadczeń oraz budowania sieci kontaktów, co w dłuższej perspektywie przyczynia się do realnego wzrostu roli kobiet w piłce nożnej – powiedziała w rozmowie dla SportMarketing.pl Agnieszka Syczewska, Przewodnicząca Komisji Piłki Profesjonalnej, radca prawny w PZPN.

Podsumowanie

Analiza struktur zarządczych polskich związków sportowych pokazuje, że mimo rosnącej obecności kobiet w sporcie na poziomie zawodniczym i trenerskim, ich udział w procesach decyzyjnych i kierowniczych jeszcze jest nieco ograniczony. Jednocześnie skuteczne zarządzanie organizacjami sportowymi wymaga przede wszystkim odpowiednich kompetencji, doświadczenia i przygotowania merytorycznego, przy jednoczesnym uwzględnieniu wartości, jaką dla jakości decyzji niesie różnorodność perspektyw w zespołach zarządczych. Osiągnięcie większej równowagi w strukturach decyzyjnych może jednak wymagać również zmian systemowych, które będą wspierać rozwój kompetencji, dostęp do ścieżek liderskich oraz realne możliwości awansu w środowisku sportowym.

agnieszka syczewska Danuta Witkowska kobiety w związkach sportowych piłka nożna pzpn

Udostępnij