18.11.2026 09:18

Bilans Sportu | Łukasz Strzelecki #55. PKOl z prywatnym inwestorem? Ile kosztuje kapitał dla olimpizmu

Amerykański ruch olimpijski rozważa otwarcie działalności komercyjnej na zewnętrznych inwestorów. Dla Polski to interesujący punkt odniesienia: w planie finansowym PKOl na 2026 rok ponad 82 proc. przychodów przypada na działalność gospodarczą, a zakładana nadwyżka wynosi zaledwie 240 tys. zł. Czy partner kapitałowy mógłby zwiększyć finansową niezależność polskiego olimpizmu? Odpowiedź zależy od tego, jakie prawa otrzyma i ile pieniędzy po rozliczeniu współpracy zostanie dla sportu.

Bilans Sportu | Łukasz Strzelecki #55. PKOl z prywatnym inwestorem? Ile kosztuje kapitał dla olimpizmu

Amerykanie szukają kapitału na kolejne cykle olimpijskie

Reuters poinformował 3 listopada 2026 roku o zaawansowanych przygotowaniach do utworzenia United States Olympic and Paralympic Ventures. Rozważany model zakłada pozyskanie zewnętrznego kapitału za udziały w podmiocie komercyjnym. Szczegóły pozostają w opracowaniu. USOPC przygotowuje się do zakończenia po igrzyskach w Los Angeles dotychczasowej współpracy komercyjnej z LA28. Mówimy zatem o projekcie, którego konstrukcja i skuteczność dopiero zostaną zweryfikowane.

Ekonomiczna idea jest czytelna. Organizacja sportowa udostępnia określone prawa i możliwości biznesowe, a inwestor wnosi środki oraz kompetencje pozwalające zwiększyć ich wartość. W zamian uzyskuje udział w przyszłych korzyściach. Taka konstrukcja może przyspieszyć rozwój, ale wiąże organizację ze zobowiązaniami wykraczającymi poza jeden sezon czy kadencję władz.

Prawie pół miliarda dolarów i perspektywa czterech lat

Skalę amerykańskiego systemu pokazuje podsumowanie finansowe USOPC za 2024 rok. W zestawieniu obejmującym komitet oraz U.S. Olympic & Paralympic Foundation wykazano 497 mln dolarów przychodów, 385 mln dolarów kosztów i 112 mln dolarów nadwyżki. Na programy wspierające sportowców w kategorii „athlete excellence” przeznaczono 234 mln dolarów. To szersza kategoria niż bezpośrednie wypłaty dla zawodników.

USOPC wyjaśnia, że nadwyżka roku olimpijskiego umożliwia finansowanie deficytów w pozostałych latach czteroletniego cyklu. Wyniku jednego roku nie należy więc traktować jak kwoty, którą można swobodnie wydać albo podzielić między nowych partnerów. Ma on zabezpieczać ciągłość wsparcia.

To istotna lekcja dla Polski: model inwestycyjny trzeba oceniać w perspektywie co najmniej pełnego cyklu olimpijskiego. Wysoki przychód w roku igrzysk nie dowodzi trwałej rentowności. Z kolei słabszy wynik pomiędzy igrzyskami nie musi automatycznie oznaczać nieskutecznego zarządzania. Rozstrzygające są struktura przepływów, zgromadzone rezerwy i wieloletnie zobowiązania.

Polski punkt wyjścia to 43 miliony złotych i niewielki margines

Oficjalny plan finansowy PKOl na 2026 rok zakłada 43,23 mln zł przychodów i 42,99 mln zł kosztów. Planowany wynik wynosi 240 tys. zł, czyli około 0,56 proc. przychodów. Działalność gospodarcza ma przynieść 35,53 mln zł, a więc około 82,2 proc. całej planowanej kwoty. To plan, nie sprawozdanie z wykonania budżetu.

Liczby pokazują niewielki margines między zakładanymi przychodami a kosztami. Spadek wpływów o 1 proc. oznaczałby około 432 tys. zł mniej — przy niezmienionych kosztach wystarczyłby do skonsumowania całej planowanej nadwyżki. To prosty scenariusz wrażliwości, nie prognoza wyniku PKOl.

Ryzyko zmienności wpływów ma również historyczny kontekst. Według relacji PAP z Walnego Zgromadzenia w czerwcu 2025 roku PKOl wykazał za 2024 rok ponad 12 mln zł straty. Przewodniczący Komisji Rewizyjnej wskazywał także na przychody niższe od planu o 33 mln zł w związku z wycofywaniem się spółek Skarbu Państwa ze sponsoringu. Są to dane historyczne, a nie opis wykonania budżetu w 2026 roku.

Wniosek dla potencjalnej reformy dotyczy dywersyfikacji: potrzebne są źródła przychodów o różnych terminach, klientach i czynnikach ryzyka. Zastąpienie zależności od kilku sponsorów zależnością od jednego inwestora nie zapewnia jeszcze większej odporności finansowej.

PKOl i polski sport to różne budżety

Amerykańskiego rozwiązania nie można przenieść do Polski wyłącznie przez zmianę nazwy spółki. USOPC przedstawia się jako organizacja non-profit nieotrzymująca finansowania rządowego. Polski system przygotowania sportowego ma znaczący komponent publiczny, kierowany między innymi bezpośrednio do związków sportowych.

Ministerstwo Sportu i Turystyki w styczniu 2025 roku informowało o planowanym dofinansowaniu polskich związków sportowych w wysokości 894 mln zł, wobec wskazanych w tym samym komunikacie 668 mln zł w 2024 roku. Pierwsza kwota była zapowiedzią finansowania, nie jego końcowym wykonaniem. Obie dotyczą związków sportowych, a nie budżetu PKOl.

To rozróżnienie wyznacza skalę oczekiwań. Spółka komercyjna PKOl mogłaby rozwijać ofertę olimpijską i zwiększać środki na określone zadania. Jej powstanie samo w sobie nie zmieniłoby sposobu finansowania całego szkolenia, klubów czy infrastruktury. Potrzebne byłoby uzgodnienie relacji ze związkami, które mają własnych sponsorów i własne zobowiązania.

Co właściwie można zaoferować inwestorowi

Statut podlinkowany na stronie PKOl, w tekście jednolitym z 8 października 2022 roku, przewiduje prowadzenie działalności gospodarczej z przeznaczeniem dochodów na cele statutowe oraz powoływanie spółek i przystępowanie do nich. Możliwość organizacyjna istnieje, ale nie przesądza o dopuszczalności konkretnej transakcji ani wymaganych zgodach.

Najważniejszy byłby audyt praw. MKOl rozróżnia własne programy marketingowe, programy organizatorów igrzysk i programy komitetów narodowych. Krajowy sponsoring podlega ograniczeniom terytorialnym i musi uwzględniać kategorie zastrzeżone dla partnerów globalnych. Inwestor nie otrzymałby automatycznie dostępu do całego komercyjnego potencjału igrzysk.

W polskim wariancie analizowałbym rozwój dostępnych praw sponsorskich, licencji produktowych, własnych treści, wydarzeń i programów dla przedsiębiorstw. Każdy produkt wymagałby potwierdzenia uprawnień, policzenia kosztów oraz uzgodnienia wykorzystania wizerunku sportowców.

Dla przykładu partner technologiczny mógłby współtworzyć całoroczny program treści i spotkań biznesowych z udziałem olimpijczyków, o ile uzyskano by odpowiednie prawa. Wartość wynikałaby z dostępu do określonych odbiorców i jakości programu. Liczba logotypów na ściance byłaby tylko jednym z elementów świadczenia.

Dwadzieścia procent dla inwestora oznacza wyższy próg opłacalności

Sponsor kupuje świadczenia marketingowe. Inwestor obejmujący udziały oczekuje wzrostu ich wartości i możliwości uzyskania zwrotu. Te dwa modele stawiają organizacji sportowej odmienne wymagania.

Załóżmy hipotetycznie, że działalność komercyjna generuje rocznie 10 mln zł dostępnych do przekazania organizacji. Po wejściu partnera 20 proc. całej puli przypadałoby inwestorowi, a 80 proc. organizacji. Aby zachować dotychczasowe 10 mln zł dla sportu, pula musiałaby wzrosnąć do 12,5 mln zł. Potrzebny byłby wzrost o 25 proc. tylko po to, by utrzymać wcześniejszy transfer.

Ten uproszczony przykład nie jest wyceną PKOl. Pomija jednorazowy wpływ kapitału, podatki i szczegółowe warunki umowy. Pokazuje jednak, dlaczego większy obrót spółki nie musi oznaczać większych środków dla sportowców.

Znaczenie ma też konstrukcja transakcji. Przy objęciu nowych udziałów pieniądze trafiają do spółki i mogą finansować rozwój. Przy zakupie istniejących udziałów otrzymuje je sprzedający właściciel. W obu przypadkach trzeba ocenić przeznaczenie środków i wartość oddawanej części przyszłych przepływów. Finansowanie bieżącej luki w zamian za wieloletni udział w dochodach może okazać się kosztowne.

Kto zachowa kontrolę i kto skorzysta ze wzrostu

Większościowy pakiet udziałów nie rozstrzyga wszystkich kwestii kontroli. Umowa może przyznawać inwestorowi mniejszościowemu prawo blokowania budżetu, zadłużenia czy kluczowych kontraktów. Decyzje sportowe i realizacja misji powinny pozostawać poza jego wpływem. MKOl wskazuje na obowiązek ochrony autonomii komitetów narodowych również przed naciskami ekonomicznymi.

Przed transakcją należałoby uzgodnić ze sportowcami i związkami zasady podziału korzyści. Potrzebna byłaby ochrona dyscyplin, których znaczenie sportowe nie przekłada się na wysoką sprzedaż sponsoringu. Oczekiwania inwestora dotyczące rentowności nie powinny automatycznie decydować o dostępie do wsparcia olimpijskiego.

Proponowałbym niezależną wycenę, konkurencyjny wybór partnera, kontrolę konfliktów interesów i określony czas udostępnienia praw. Równie istotne byłyby warunki wyjścia inwestora oraz możliwość zmiany właściciela jego udziałów. Umowa podpisana przez jedne władze będzie przecież wpływać na możliwości działania kolejnych.

Najpierw model biznesowy potem rozmowa o udziałach

W polskich warunkach zacząłbym od porównania trzech wariantów: rozwoju własnego zespołu komercyjnego, współpracy z wyspecjalizowaną agencją oraz spółki z inwestorem. Wszystkie należy policzyć na tym samym katalogu praw i w tym samym horyzoncie. Partner kapitałowy powinien wykazać, co wniesie ponad możliwości dwóch pozostałych rozwiązań.

Oceniałbym dodatkowe środki przekazywane na zadania sportowe po kosztach i rozliczeniu partnera, trwałość umów, koncentrację klientów oraz wielkość rezerw. Ważne byłoby również to, jaka część pieniędzy sfinansuje rozwój produktów, a jaka pokryje dotychczasowe wydatki.

PKOl mógłby rozważyć podobny kierunek. Amerykańska inicjatywa daje powód do analizy, ale polską decyzję powinien uzasadniać własny rachunek ekonomiczny. Sukcesem byłaby większa i stabilniejsza kwota dostępna na zadania olimpijskie przez kolejne lata. Pozyskanie inwestora stanowiłoby dopiero początek tego sprawdzianu.

Udostępnij
Łukasz Strzelecki

Łukasz Strzelecki

Ekonomista sportu, menedżer i przedsiębiorca, specjalizujący się w finansowaniu i ekonomii sportu, sponsoringu, marketingu sportowym, zarządzaniu organizacjami oraz profesjonalizacji rynku sportowego. Od początku swojej kariery zawodowej związany z motorsportem. Od 2008 roku prowadzi TEAM PROMOTION Marketing Sportowy i PR, a w latach 2008–2017 odpowiadał za promocję i komunikację Górskich Samochodowych Mistrzostw Polski. W 2016 roku, reprezentując sponsora strategicznego PGNiG, uczestniczył w procesie profesjonalizacji polskiej piłki ręcznej i tworzeniu zawodowej PGNiG Superligi. Jest członkiem założycielem Stowarzyszenia Sport Biznes Polska oraz byłym prezesem Fundacji Orły Sportu, która zarządzała programem „Lokalny Animator Sportu”, realizowanym na blisko 2000 obiektów Orlik 2012. Autor monografii poświęconej ekonomicznym aspektom funkcjonowania sportu, wykładowca Uniwersytetu VIZJA i twórca cyklu eksperckiego „Bilans Sportu”, w ramach którego analizuje modele finansowania, sponsoring, infrastrukturę sportową, efektywność programów publicznych oraz ekonomiczne i społeczne oddziaływanie sportu. Obecnie współtworzy kierunek „Biznes w Sporcie” na Uniwersytecie VIZJA oraz rozwija projekty łączące sport, biznes, naukę i nowe technologie.