Women in Sport. Od ponad 40 lat zmienia sport dla kobiet
„Wspieranie kobiet w sporcie” to przegląd najważniejszych inicjatyw, programów i działań wspierających obecność kobiet w sporcie na różnych szczeblach, od poziomu lokalnego i amatorskiego, przez sport wyczynowy, aż po zarządzanie sportem oraz sferę edukacyjną. Celem cyklu jest kompleksowe pokazanie, w jaki sposób instytucje sportowe, organizacje społeczne, samorządy, związki sportowe i środowiska akademickie tworzą warunki sprzyjające rozwojowi i aktywizacji kobiet. W tym materiale przedstawiano działalność brytyjskiej organizacji Women in Sport, która od ponad 40 lat działa na rzecz zwiększania udziału kobiet i dziewcząt w sporcie oraz budowania bardziej równego i bezpiecznego środowiska sportowego.
Historia Women in Sport rozpoczęła się w 1984 roku, w tym samym roku, w którym kobiety po raz pierwszy mogły wystartować w olimpijskim maratonie. Z inicjatywy byłego rugbysty i polityka Dereka Wyatta do Londynu zaproszono trzydzieści kobiet reprezentujących brytyjskie środowisko sportowe i akademickie, aby wspólnie zastanowić się, jak skuteczniej wspierać rozwój sportu kobiet.
Inspiracją dla powstania organizacji była działalność amerykańskiej Women’s Sports Foundation, założonej dziesięć lat wcześniej przez legendarną tenisistkę Billie Jean King. Wśród osób współtworzących Women in Sport znalazły się m.in. Anita White, Celia Brackenridge, Sue Campbell i Margaret Talbot – liderki, które mimo różnych doświadczeń sportowych łączyło jedno przekonanie: sport ma moc zmieniania życia, a kobiety i dziewczęta powinny mieć takie same możliwości rozwoju jak mężczyźni.
Jak podkreślają przedstawiciele organizacji, impulsem do jej powstania była frustracja wynikająca z licznych barier ograniczających rozwój kobiet w sporcie, niewystarczającego doceniania ich osiągnięć oraz nierównego dostępu do możliwości treningu i rywalizacji.

„Od początku naszym celem nie było jedynie zwiększanie liczby kobiet uprawiających sport. Chcieliśmy zmieniać cały system, sprawić, by sport był bezpieczniejszy, bardziej sprawiedliwy i bardziej równy dla kobiet i dziewcząt.”
Dziś Women in Sport jest najdłużej działającą organizacją charytatywną w Wielkiej Brytanii poświęconą wyłącznie wspieraniu kobiet i dziewcząt w sporcie. Choć od jej powstania minęło ponad czterdzieści lat, jej misja pozostaje niezmienna, zapewnić każdej kobiecie możliwość korzystania z korzyści płynących z aktywności fizycznej przez całe życie.
Dlaczego dziewczęta rezygnują ze sportu?
Jednym z kluczowych obszarów działalności Women in Sport są badania nad przyczynami spadku aktywności fizycznej dziewcząt. Organizacja wskazuje, że najbardziej krytycznym momentem jest okres dojrzewania. To właśnie wtedy wiele nastolatek rezygnuje z regularnego uprawiania sportu z powodu zmian zachodzących w organizmie, spadku pewności siebie, presji społecznej czy niedostosowanej oferty zajęć.
Odpowiedzią na ten problem jest program Big Sister, który oferuje bezpłatne lub ulgowe członkostwo w siłowniach dla nastolatek w ponad 100 centrach rekreacyjnych w Wielkiej Brytanii. Program ma pomóc dziewczętom utrzymać aktywność fizyczną właśnie w okresie, kiedy najczęściej z niej rezygnują.
„Dojrzewanie to moment, w którym z aktywności fizycznej rezygnuje zbyt wiele dziewcząt. Naszą wizją jest udostępnienie programu Big Sister we wszystkich centrach rekreacyjnych w Wielkiej Brytanii, aby tysiące młodych kobiet mogły budować nawyk aktywności na całe życie.”
Bezpieczniejsze środowisko dla trenerek
Women in Sport zwraca uwagę, że równość w sporcie nie dotyczy wyłącznie zawodniczek. Kobiety nadal są niedostatecznie reprezentowane wśród trenerów, a wiele z nich rezygnuje z tej ścieżki kariery z powodu nieprzyjaznego środowiska pracy.
Badania organizacji pokazują, że trenerki znacznie częściej niż mężczyźni doświadczają dyskryminacji, zastraszania czy molestowania. Dlatego jednym z priorytetów Women in Sport jest rozpoczęcie szerokiej dyskusji o tym, dlaczego utalentowane kobiety odchodzą z zawodu oraz jakie zmiany są konieczne, aby stworzyć bardziej wspierające środowisko.
„Tworzenie bezpieczniejszego i bardziej wspierającego środowiska dla trenerek nie służy wyłącznie kobietom. To oznacza lepszą kulturę szkolenia i rozwoju dla wszystkich.”

Równość to odpowiedzialność całego środowiska
Organizacja rozszerza również swoje badania o nowy obszar, analizę postaw chłopców i mężczyzn wobec kobiet i dziewcząt w sporcie. Jak podkreślają jej przedstawiciele, osiągnięcie pełnej równości nie jest zadaniem wyłącznie kobiet.
„Wierzymy, że trwała zmiana następuje wtedy, gdy częścią rozwiązania stają się wszyscy, kobiety i mężczyźni, trenerzy, rodzice, organizacje oraz całe środowisko sportowe.”
Zdaniem Women in Sport, sport ma wyjątkową siłę kształtowania postaw społecznych. Uczy współpracy, szacunku i budowania wspólnoty, dlatego może odgrywać istotną rolę w przeciwdziałaniu stereotypom i dyskryminacji.
„W czasach, gdy społeczeństwa stają się coraz bardziej podzielone, a mizoginia staje się coraz bardziej widoczna, sport może wyznaczać kierunek pozytywnych zmian, nie tylko na boisku, ale także w całym społeczeństwie.”
Plany na przyszłość
Choć sytuacja kobiet w sporcie jest dziś znacznie lepsza niż w 1984 roku, przedstawiciele Women in Sport podkreślają, że osiągnięty postęp nie jest dany raz na zawsze. Organizacja zamierza konsekwentnie rozwijać swoje programy i działania, aby kolejne pokolenia kobiet mogły korzystać z równych szans w sporcie.
Wśród najważniejszych celów znajduje się rozszerzenie programu Big Sister na wszystkie centra rekreacyjne w Wielkiej Brytanii, poprawa warunków pracy i rozwoju trenerek oraz dalsze badania nad społecznymi postawami wobec kobiet w sporcie. Organizacja podkreśla, że trwała zmiana będzie możliwa tylko wtedy, gdy w budowanie równości zaangażowane będzie całe środowisko, zawodnicy, trenerzy, rodzice, kibice, federacje sportowe i instytucje publiczne.
Ponad czterdzieści lat działalności Women in Sport pokazuje, że wspieranie kobiet w sporcie nie polega wyłącznie na zwiększaniu liczby zawodniczek. To przede wszystkim systemowa zmiana obejmująca edukację, badania, polityki sportowe oraz tworzenie bezpiecznych i przyjaznych warunków do rozwoju. Dzięki takim inicjatywom sport może stawać się przestrzenią równych szans, niezależnie od wieku, płci czy poziomu zaawansowania.
Do materiału komentarza udzieliła Sarah Bellew, dyrektorka ds. komunikacji i zaangażowania w Women in Sport.
Magdalena Bryś
Więcej Eksperci
Bilans Sportu | Łukasz Strzelecki #36. Czego PGE Projekt Warszawa, PGE Wybrzeże Gdańsk, Dziki Warszawa i Zagłębie Sosnowiec uczą o budowaniu wielkich organizacji sportowych?
Final Four Ligi Mistrzów jako potwierdzenie miejsca w europejskiej elicie. Dwadzieścia pięć lat czekania na powrót na podium jednej z najbardziej utytułowanych marek polskiej piłki ręcznej. Dziewięć lat od powstania klubu do medalu mistrzostw Polski. Trzydzieści sześć lat czekania na powrót historycznej hokejowej marki na podium…