Sztuczna inteligencja na mundialu. AI zmienia sposób oglądania i analizowania futbolu
Trwające finały MŚ są pierwszym mundialem, podczas którego sztuczna inteligencja została wykorzystana na tak szeroką skalę zarówno w obszarze sędziowania, transmisji telewizyjnych, jak i analizy sportowej. Nie jest to przypadek, lecz element długofalowej strategii władz światowego futbolu zapisanej w dokumencie „Strategic Objectives for the Global Game 2023–2027”, w którym rozwój nowych technologii oraz AI został wskazany jako jeden z priorytetów rozwoju piłki nożnej.
Jak podkreślają autorzy raportu Polskiego Instytutu Dyplomacji Sportowej (PIDS), podczas obecnego turnieju FIFA koncentruje się przede wszystkim na trzech rozwiązaniach: fotorealistycznych awatarach 3D zawodników, rozwiniętym systemie RefereeView oraz platformie analitycznej Football AI Pro. Wszystkie te technologie powstały we współpracy z jednym z głównych partnerów FIFA – firmą Lenovo – w ramach projektu Football AI.
Co zainteresowało szczególnie kibiców?
Najbardziej widowiskową nowością są trójwymiarowe modele wszystkich piłkarzy uczestniczących w turnieju. Każdy zawodnik został przed mistrzostwami zeskanowany z bardzo dużą dokładnością, dzięki czemu powstał jego cyfrowy odpowiednik wykorzystywany przez system półautomatycznego wykrywania spalonego. W przeciwieństwie do wcześniejszych animacji opartych na uproszczonych sylwetkach, obecnie system analizuje realistyczny model ciała zawodnika, pozwalając znacznie precyzyjniej określić położenie każdej części ciała mającej znaczenie przy ocenie pozycji spalonej.
Autorzy raportu PIDS zwracają uwagę, że rozwiązanie to ma nie tylko zwiększyć dokładność decyzji sędziowskich, lecz również poprawić ich odbiór przez kibiców. Zamiast abstrakcyjnych linii i punktów widzowie oglądają fotorealistyczne rekonstrukcje sytuacji boiskowych, co ułatwia zrozumienie decyzji VAR i ogranicza liczbę kontrowersji wokół spalonych.
To nie jest początek. Już był przedsmak
Pierwsze testy tej technologii przeprowadzono jeszcze podczas Pucharu Interkontynentalnego FIFA pod koniec 2025 roku. Dopiero jednak obecny mundial stał się pierwszym wydarzeniem, podczas którego rozwiązanie wykorzystywane jest we wszystkich spotkaniach turnieju.
Drugą nowością jest rozwinięty system RefereeView, czyli obraz z kamery zamontowanej na wyposażeniu sędziego głównego. Kibice mogli zobaczyć pierwsze wersje tej technologii podczas zeszłorocznych Klubowych Mistrzostw Świata w USA, natomiast obecnie sztuczna inteligencja odpowiada za stabilizację i wygładzanie obrazu w czasie rzeczywistym. Dzięki temu materiał przypomina ujęcia realizowane profesjonalną kamerą, mimo że rejestrowany jest przez urządzenie noszone przez arbitra podczas biegu.
Jak korzystają sztaby szkoleniowe?
Jak wskazują autorzy raportu PIDS, rozwiązanie ma przede wszystkim zwiększyć atrakcyjność transmisji telewizyjnych oraz umożliwić kibicom spojrzenie na przebieg spotkania z perspektywy sędziego. Jednocześnie technologia ma budować większe zaufanie do pracy arbitrów poprzez pokazanie, jakie warunki obserwacji mają oni podczas podejmowania decyzji.
Znaczenie sztucznej inteligencji nie kończy się jednak na transmisjach telewizyjnych. Trzecim filarem projektu jest Football AI Pro – narzędzie analityczne oparte na modelu językowym przypominającym sposób działania ChatGPT. Platforma została udostępniona wszystkim reprezentacjom uczestniczącym w mistrzostwach świata i służy do przygotowywania analiz przedmeczowych oraz oceny występów po zakończeniu spotkań.
Według informacji przedstawianych przez FIFA rozwiązanie analizuje setki milionów punktów danych dotyczących zawodników, ustawień taktycznych, schematów gry i statystyk meczowych. Sztaby szkoleniowe mogą dzięki temu zadawać pytania w języku naturalnym i otrzymywać rozbudowane analizy dotyczące konkretnych piłkarzy, przeciwników czy wariantów taktycznych. Co istotne, system nie może być wykorzystywany podczas trwania meczu – służy wyłącznie do przygotowania i ewaluacji spotkań.
Na szerszy kontekst tych rozwiązań zwraca uwagę także analiza opublikowana przez LawInSport, poświęcona technologicznej rewolucji FIFA. Autorzy wskazują, że wdrażane rozwiązania nie ograniczają się wyłącznie do atrakcyjniejszych transmisji, lecz stanowią element znacznie większego projektu obejmującego ochronę własności intelektualnej, rozwój nowych produktów medialnych oraz standaryzację danych piłkarskich.
Podkreślają również, że za organizacją technologicznej strony mundialu stoi jedna z najbardziej złożonych operacji informatycznych w historii sportu – obejmująca dziesiątki tysięcy urządzeń działających jednocześnie w trzech państwach-gospodarzach. Autorzy raportu Polskiego Instytutu Dyplomacji Sportowej zauważają, że wszystkie opisane rozwiązania mają wspólny cel: zwiększenie transparentności decyzji sędziowskich, poprawę jakości transmisji oraz wyrównanie dostępu do zaawansowanych narzędzi analitycznych między największymi i mniejszymi reprezentacjami. W praktyce oznacza to, że mundial 2026 stał się nie tylko największym turniejem piłkarskim w historii pod względem liczby drużyn i meczów, lecz również pierwszym, podczas którego sztuczna inteligencja stała się integralnym elementem funkcjonowania całego wydarzenia – od pracy arbitrów, przez realizację telewizyjną, aż po przygotowanie taktyczne wszystkich uczestników.
Bartłomiej Najtkowski
Więcej Świat
LEGO i Formuła 1 spełniają oczekiwania fanów. Parada kierowców wróci podczas Grand Prix Wielkiej Brytanii
Grupa LEGO i Formuła 1 prezentują 22 w pełni jeżdżące minipojazdy LEGO, które pojawią się na torze podczas Parady Kierowców przed Grand Prix Wielkiej Brytanii w najbliższą niedzielę. Po raz pierwszy każdy z kierowców zasiądzie za kierownicą własnego jednomiejscowego minipojazdu zbudowanego z ponad 28 000 klocków LEGO, zdolnego osiągnąć prędkość…
