Baraże o mundial to gra o miliony. Pieniądze od FIFA i PZPN na tle innych federacji
Awans do MŚ 2026 to dla PZPN nie tylko kwestia sportowego sukcesu, ale też realna gra o blisko 39 mln zł od FIFA. Sprawdzamy, ile na mundialowym awansie mogą zyskać Polacy i jak system premii wygląda w innych federacjach grających w barażach.
Awans na MŚ 2026 to dziś dla federacji nie tylko prestiż. To także konkretne pieniądze. W przypadku PZPN gra toczy się o minimum gwarantowane przez FIFA, a także o premie dla piłkarzy. Dlatego marcowe baraże mają znaczenie nie tylko sportowe, ale też finansowe.
W europejskich barażach, które startują 26 marca, o ostatnie cztery europejskie miejsca na mundialu walczy 16 reprezentacji. W ścieżce B, tej samej co Polska, znalazły się Ukraina, Szwecja, Polska i Albania. Zwycięzca meczu Polska – Albania zagra 31 marca z lepszym z pary Ukraina – Szwecja. Awans wywalczą tylko cztery drużyny, więc każdy mecz ma dziś realną wartość także poza boiskiem.
Ile daje sam awans na mundial
Najważniejsza liczba jest prosta. FIFA zatwierdziła na mundial 2026 pulę 727 mln dolarów dla federacji uczestniczących w turnieju. Z tego 655 mln dolarów to nagrody sportowe, a każda federacja dostanie jeszcze 1,5 mln dolarów na przygotowania.
To oznacza, że nawet drużyna, która odpadnie po fazie grupowej, ma zagwarantowane minimum 10,5 mln dolarów, dające około 38,7 mln zł.
Sam próg wejścia nie jest wyższy niż przy mundialu w Katarze. W 2022 roku każda zakwalifikowana drużyna również miała zagwarantowane 9 mln dolarów nagrody i 1,5 mln dolarów na przygotowania, więc razem także 10,5 mln dolarów. Różnica pojawia się wyżej. Mistrz świata w 2026 roku dostanie 50 mln dolarów, wicemistrz 33 mln, a zespoły z miejsc 17-32 otrzymają 11 mln dolarów premii sportowej zamiast 9 mln jak cztery lata temu.
PZPN i premie dla kadry
Z polskiej perspektywy najważniejsze pytanie brzmi: ile z tej kwoty zostałoby w związku, a ile trafiłoby do piłkarzy.
Z opublikowanego sprawozdania finansowego PZPN wynika, że przychody z działalności statutowej w 2024 roku wyniosły 498 mln zł. Samo minimum gwarantowane przez FIFA odpowiada dziś mniej więcej 7,8 proc. rocznych przychodów PZPN.
Według informacji podanych w marcu przez Przegląd Sportowy Onet, kadrowicze w razie awansu mają otrzymać od PZPN około 40 proc. gwarantowanej kwoty od FIFA. Przy minimalnych 10,5 mln dolarów oznaczałoby to premię dla drużyny na poziomie około 4,2 mln dolarów, czyli blisko 15,5 mln zł.
Dla porównania, po awansie na mundial w 2022 roku piłkarze reprezentacji Polski mieli dostać około 10 mln zł, a później potwierdzano, że do podziału trafiło finalnie 11,5 mln zł z puli otrzymanej przez PZPN. Jeśli obecne doniesienia się potwierdzą, awans wywalczony w barażach byłby dla kadry finansowo korzystniejszy niż poprzedni.
Inne kraje też liczą pieniądze
Ten temat nie dotyczy tylko Polski. W kilku krajach baraże są opisywane również przez pryzmat premii i wpływów dla federacji.
Kosowo, które także znalazło się w barażach, usłyszało publiczną obietnicę premii od rządu. Gabinet Albina Kurtiego zapowiedział 500 tys. euro za wygraną ze Słowacją i kolejne 1 mln euro w razie awansu na mundial. Łącznie daje to 1,5 mln euro dodatkowej nagrody dla drużyny.
Rumuński Związek Piłki Nożnej zatwierdził łącznie 500 tys. euro premii za dwa mecze barażowe, po 250 tys. euro za każde zwycięstwo. Rumuńskie źródła pisały też, że sam awans dałby federacji około 9 mln euro od FIFA.
W Polsce podobnego ruchu nie będzie. Minister sportu Jakub Rutnicki zadeklarował, że rząd nie planuje osobnej premii dla kadry.
Jeszcze ciekawiej wygląda przypadek Czech. Czeski Związek Piłki Nożnej i ligowa LFA podpisały umowę, według której liga ma otrzymać 15 proc. bonusu za ewentualny awans reprezentacji na mistrzostwa Europy lub świata. To oznacza, że sukces drużyny narodowej automatycznie uruchamia przepływ pieniędzy także do ligowego ekosystemu. Przy minimum 10,5 mln dolarów od FIFA dawałoby to około 1,575 mln dolarów dla ligi, czyli około 5,8 mln zł lub około 33,3 mln koron czeskich.
Jeszcze wyraźniej wagę awansu widać wtedy, gdy porówna się gwarantowane 10,5 mln dolarów z rocznymi przychodami innych federacji barażowych.
W Irlandii skala jest widocznie znacząca. Football Association of Ireland wykazał w sprawozdaniu finansowym za 2024 rok 61,6 mln euro przychodów. Minimalna wypłata od FIFA za awans na mundial to przy dzisiejszym kursie około 9,1 mln euro. To daje blisko 14,7 proc. rocznych przychodów federacji.
W Danii proporcja jest niższa, ale nadal wyraźna. Z raportu DBU wynika, że obrót federacji w 2024 roku wyniósł 623,5 mln koron duńskich. Minimalne 10,5 mln dolarów od FIFA to około 67,7 mln koron duńskich, czyli około 10,9 proc. rocznych przychodów.
Nie tylko federacje zarobią na mundialu
Jest jeszcze jeden ważny wątek. FIFA zwiększyła pulę Club Benefits Programme do 355 mln dolarów i po raz pierwszy rozszerzyła ją także na kluby, które wypuszczały piłkarzy już na eliminacje do mundialu 2026. Finansowy efekt walki o awans nie kończy się na federacji i premiach dla reprezentantów. Korzysta na nim szerzej cały piłkarski ekosystem, a pieniądze trafią również do klubów za sam udział ich zawodników w meczach kwalifikacyjnych.
| Kto może dostać | Od kogo | Ile w USD | Za co |
|---|---|---|---|
| PZPN | FIFA | 10,500,000 | Minimum za sam awans na MŚ 2026, razem z 1,5 mln USD na przygotowania |
| Piłkarze reprezentacji Polski | PZPN | 4,200,000 | Około 40% minimalnej kwoty od FIFA, jeśli potwierdzą się doniesienia medialne |
| PZPN po wypłacie premii dla kadry | Z puli FIFA | 6,300,000 | Kwota, która zostałaby w związku po oddaniu około 40% drużynie |
| Kadra Kosowa | Rząd Kosowa | 578,600 | Premia za wygraną ze Słowacją |
| Kadra Kosowa | Rząd Kosowa | 1,157,200 | Dodatkowa premia za awans na mundial |
| Kadra Kosowa, łącznie | Rząd Kosowa | 1,735,800 | Łącznie za wygraną w barażu i awans |
| Rumuńska federacja / drużyna | Rumuński Związek Piłki Nożnej | 578,600 | Łączna premia za dwa mecze barażowe |
| Rumuńska federacja / drużyna | Rumuński Związek Piłki Nożnej | 289,300 | Premia za jedno zwycięstwo, przy założeniu 250 tys. euro za mecz |
| Rumuńska federacja | FIFA | 10,414,800 | Szacowana kwota za sam awans, jeśli przyjąć 9 mln euro z rumuńskich źródeł |
| Czeska liga, LFA | Czeski Związek Piłki Nożnej | 1,575,000 | 15% bonusu od premii za awans reprezentacji na MŚ 2026 |
| Kluby wypuszczające piłkarzy na eliminacje i mundial | FIFA | 355,000,000 | Łączna globalna pula Club Benefits Programme do podziału między kluby |