Potencjał na społeczną odpowiedzialność – analiza raportu ORLEN Ekstraligi kobiet
Górnik Łęczna, Pogoń Szczecin i GKS Katowice z najwyższą oceną odpowiedzialności wśród kobiecych klubów piłkarskich. Tak wynika z badania pn. „Analiza odpowiedzialności w klubach ORLEN Ekstraligi kobiet w sezonie 2022/23”. Badaniem objęto 12 klubów najwyższej ligi kobiecej w Polsce. Z analizy płynie też kluczowy wniosek – Bez większych pieniędzy, partnerów biznesowych i poważnego traktowania kobiecej piłki nożnej, nie będzie odpowiedzialności społecznej, środowiskowej i zarządczej tych klubów na wysokim poziomie – ocenia jeden z autorów badania dr Paweł Zembura.
Odpowiedzialne pomysły klubów kontra rzeczywistość
Akcje: „Dziewczyny! Grajcie z nami” (Śląsk Wrocław), „Las bez granic” (Sportis KKP Bydgoszcz), spotkanie z dietetyczką sportową (KKS Czarni Antrans Sosnowiec), zaangażowanie zawodniczek w akcję ,,Twoja krew moje życie”, udział w ,,Światowym dniu szpiku” (AP ORLEN Gdańsk), udział w akcji „Dzień Ziemi” (AZS UJ Kraków), ale także udostępnianie obszernych sprawozdań (GKS Katowice) to działania wymienione w raporcie jako przykłady dobrych praktyk w obszarze odpowiedzialności. – Wyniki badania pokazują, że kluby mają potencjał i pomysły na swoją odpowiedzialność, ale ograniczone finansami i niewystarczającą liczbą zaangażowanych ludzi nie są wstanie sprostać wszystkim zadaniom. Dla każdego klubu w pierwszej kolejności liczy się zaspokojenie podstawowych potrzeb klubowych, rozumianych w kontekście wyniku sportowego – tłumaczy dr Zembura.
Liga nie jest zawodowa, działa pod auspicjami Polskiego Związku Piłki Nożnej (PZPN). Kluby najczęściej funkcjonują w formie stowarzyszeń, a wiele z nich ma budżety w wysokości około miliona złotych. W praktyce są to organizacje półprofesjonalne, gdzie na przykład zarząd działa na zasadzie wolontariatu, a zatrudnione są tylko osoby w pionie sportowym, które dodatkowo mają funkcje organizacyjne. Większość organizacji to małe podmioty, które koncentrują swoje działania na aspekcie sportowym. To, co trzeba podkreślić i co przemawia na duży plus klubów, to ich silny związek ze społecznością lokalną, w szczególności ze swoimi piłkarkami – Charakterystyczne dla klubów kobiecych jest wychodzenie naprzeciw potrzebom zawodniczek i umożliwienie im łączenia pracy czy nauki z grą w piłkę nożną. Dotyczy to zarówno akademii piłkarskich, jak i pierwszego zespołu – dodaje ekspert. Kluby w ograniczonym stopniu myślą o aspekcie wpływu na środowisko, a wyniki odnośnie rządzenia (np. transparentności) zależą przede wszystkim od tego, czy są częścią większej organizacji z klubem męskiej piłki nożnej.
Istotna rola otoczenia piłkarskich klubów kobiecych
Faktem jest, że działalność w zakresie odpowiedzialności społecznej w organizacjach jest mocno zdeterminowana przez zewnętrznych interesariuszy, takich jak samorząd terytorialny czy Polski Związek Piłki Nożnej. – PZPN w ramach procesu licencyjnego na sezon 2023/24 wprowadził nawet wymogi dotyczące odpowiedzialności społecznej klubów. – Wygląda jednak na to, że w przypadku klubów ORLEN Ekstraligi kobiet te wymogi przekraczają ich możliwości, zwłaszcza że kluby nie mają wsparcia w tworzeniu czy wdrażaniu takich działań. Mówiąc inaczej: powstał wymóg, ale osobną kwestią jest pomoc w rozwijaniu tego istotnego dla klubów obszaru. Same wymogi licencyjne to za mało – ocenia dr Zembura.
Jak podkreślają autorzy raportu dobrym pomysłem mogłoby być wypracowanie programu promującego osiąganie kolejnych, realnych ,,kamieni milowych” w zakresie wskaźników odpowiedzialności społecznej. Należałoby też postawić na wzmocnienie edukacji kadr w tym zakresie. Obecnie kluby kobiece w bardzo ograniczonym stopniu są wstanie profesjonalizować swoją strukturę, co też jest związane z popytem na piłkę kobiecą w Polsce. – To oznacza, że kluby, jeżeli miałyby odgrywać istotniejszą rolę w przyspieszonym wzroście kobiecej piłki nożnej potrzebują lepszego, mocniejszego wsparcia partnerów zewnętrznych, tak w obszarze finansowanie jak i zaangażowania w te procesy wykwalifikowanych ekspertów – podsumowuje dr Paweł Zembura.
Jednym z biznesowych modeli na rozwój kobiecej piłki jest łączenie się silnych marek w tym obszarze, szczególnie klubów piłkarskich. Jeżeli kobieca piłka nożna miałaby się szybciej rozwijać, musi się to dziać równocześnie wraz z profesjonalizacją największych klubów, które mogą być motorem tego procesu.
Więcej informacji o badaniu społecznej odpowiedzialności klubów
Badanie to 120 szczegółowych, zerojedynkowych pytań dotyczących różnych przejawów odpowiedzialności klubów wpisujących się w trzy obszary odpowiedzialności: społeczeństwo, środowisko i rządzenie. Odpowiedzi na te pytania bazowały na dokumentach i innych materiałach udostępnionych publicznie przez kluby. Pytania dotyczyły działań klubów, procesów, które w nich funkcjonują, strategii i tego, jak są zorganizowane, między innymi:
- Czy organizacja podejmuje działania ukierunkowane na promocję sportu powszechnego?
- Czy organizacja prowadzi programy w obszarze sportu powszechnego?
- Czy organizacja korzysta z odnawialnych źródeł energii (np. panele słoneczne, turbiny wiatrowe)?
- Czy na stronie internetowej organizacji (osiągalne ze strony głównej) opisano strukturę własnościową organizacji i wypisano (przynajmniej 3, jeśli jest ich więcej) głównych akcjonariuszy?
- Czy na stronie internetowej organizacji (osiągalne ze strony głównej) są przedstawieni z imienia i nazwiska wszyscy członkowie zarządu klubu?
Następnie przedstawiciele klubów mieli możliwość zweryfikowania ocen i przesłania dodatkowych materiałów, które sugerowały, że ocena powinna być zmieniona. Po sprawdzeniu tych dodatkowych materiałów ponownie przeliczano oceny, gdzie każdy przejaw odpowiedzialności i obszar był traktowany jako równie istotny. Wartości procentowe obrazują odsetek pozytywnych odpowiedzi dotyczących danego przejawu lub obszaru odpowiedzialności.
Raport przygotowany został we współpracy organizacji: Sportimpakt, Institute for Sport Governance i Wydziału Zarządzania UW. Autorami badania są: dr Paweł Zembura, Rafał Kaszubski, Mateusz Boczyło i Maciej Szadkowski. Kontakt ws. raportu: dr Paweł Zembura, 698168242, pz@govsport.eu
Pełny raport dostępny jest pod linkiem, a poniżej prezentujemy tabelę z głównymi wynikami przeprowadzonego badania ORLEN Ekstraligi kobiet.
Redakcja Sport Marketing
Więcej Artykuły
Nowe rozdanie przy Kałuży. Cracovia powołała Radę Nadzorczą
Cracovia ogłosiła powołanie nowego składu Rady Nadzorczej, co stanowi ważny element zmian organizacyjnych w klubie. Decyzja została podjęta w ramach szerszej strategii rozwoju, której celem jest wzmocnienie potencjału sportowego i biznesowego „Pasów”.
