18.03.2026 06:24

Wspieranie kobiet w sporcie. #Fundacja UsportowiONA, czyli zachęcanie do aktywności od najmłodszych lat

„Wspieranie kobiet w sporcie” to przegląd prezentujący najważniejsze inicjatywy, programy i działania wspierające obecność kobiet w sporcie na różnych szczeblach, od poziomu lokalnego i amatorskiego poziom wyczynowy, zarządzanie oraz sferę edukacyjną. Tym razem przedstawiamy działalność Fundacji UsportowiONA, która koncentruje się na budowaniu przyjaznego środowiska sportowego dla dziewczynek i młodych kobiet oraz tworzeniu programów wspierających ich rozwój, zarówno jako zawodniczek, jak i przyszłych trenerek, liderek i organizatorek życia sportowego.

Udostępnij
Wspieranie kobiet w sporcie #Fundacja UsportowiONA, czyli zachęcanie do aktywności od najmłodszych lat

Od pierwszego kontaktu dziewczynek ze sportem do kobiecego liderstwa

Wspieranie kobiet i dziewczynek w sporcie to dziś jedno z ważnych wyzwań rozwojowych polskiego środowiska sportowego. Choć sport w Polsce od lat jest przestrzenią pełną pasji, determinacji i ambicji, coraz częściej zwraca się uwagę na potrzebę tworzenia środowiska, które w pełni uwzględnia także doświadczenia i potrzeby dziewczynek, zwłaszcza na początku ich sportowej drogi.

Fundacja UsportowiONA powstała z przekonania, że sport może być przestrzenią równych szans i rozwoju dla wszystkich. Jej celem jest budowanie środowiska, w którym dziewczynki i młode kobiety mogą rozwijać się poprzez aktywność fizyczną, zdobywać pewność siebie, doświadczać współpracy oraz odkrywać swoją sprawczość. Fundacja działa na rzecz tworzenia programów, inicjatyw i projektów, które wspierają dziewczęcy sport i pokazują, jak może wyglądać nowoczesne, inkluzywne podejście do aktywności fizycznej.

UsportowiONA działa na wielu poziomach, jak realizowane:

  • Programy sportowe dla najmłodszych, takie jak Girls Academy,  w których trening łączy zabawę z budowaniem sprawczości, pewności siebie i pozytywnego nastawienia do aktywności fizycznej.
  • Inicjatywy współzawodnictwa, np. Girls Liga, która daje dziewczynkom z klas 1–3 realną przestrzeń do rywalizacji, zabawy, poznawania sportu zespołowego i pozytywnych doświadczeń związanych z aktywnością.
  • Programy rozwojowe, jak Growth Up, które wspierają dziewczyny w przejściu od uczestnictwa do prowadzenia-uczą ich, jak być trenerkami, liderkami i organizatorkami sportu, a nie tylko zawodniczkami. Fundacja już ma spore grono młodych trenerek czy instruktorek, niektóre wspierają proces szkoleniowy, inne dostają nawet własne grupy.
  • Wsparcie drużyn seniorskich, jak opieka nad drugoligowym zespołem piłki ręcznej, Beskidzkim Handballem z Bielska-Białej, które pokazuje, że sport kobiet ma sens również w sposób stały i profesjonalny, nie tylko okazjonalnie.

Zmiana w sporcie zaczyna się oddolnie

Fundacja konsekwentnie buduje przestrzeń realnego wsparcia dla dziewcząt i młodych kobiet, łącząc praktyczne działania szkoleniowe, projekty integracyjne i programy edukacyjne. Dzięki temu staje się partnerem, który odpowiada na konkretne potrzeby środowiska, wspiera rozwój sportowy i osobisty oraz inspiruje do kolejnych zmian, nie tylko w lokalnych społecznościach, ale w całym polskim sporcie dziewcząt.

– Staramy się być organizacją, która szuka odpowiedzi i nowych rozwiązań. Chcemy inspirować, zadawać pytania i promować sport kobiet, ale jednocześnie działamy bardzo praktycznie, u podstaw. Nie ograniczamy się do teorii, tylko pokazujemy konkretne przykłady pracy szkoleniowej. Poza działaniami praktycznymi chcemy także prowadzić dialog, badać potrzeby i szukać rozwiązań. Uważam, że polski system sportu w dużej mierze powstał z myślą o chłopcach i mężczyznach. Naszym celem jest współtworzenie środowiska bardziej przyjaznego dziewczynkom takiego, w którym będą mogły odnaleźć swoje miejsce w sporcie. Wierzę, że przyszłość sportu kobiet nie zależy wyłącznie od parytetów, ale przede wszystkim od oddolnych działań, budowania pozycji kobiet w sporcie poprzez zawodniczki, trenerki i działaczki – podkreśla dla SportMarketing.pl Sebastian Snaczke z fundacji.

Jak zachęcić dziewczynki do sportu? Wiedza ekspertów i praktyków w jednym opracowaniu

Jednym z ważnych działań Fundacji UsportowiONA jest przygotowanie publikacji poświęconej specyfice sportu dziewcząt oraz metodom skutecznego zachęcania dziewczynek do aktywności fizycznej. Inicjatywa powstała z potrzeby uporządkowania i zebrania wiedzy dotyczącej pracy szkoleniowej z dziewczynkami, która w dostępnych opracowaniach sportowych wciąż pojawia się stosunkowo rzadko. Do współpracy zaproszono dziewięciu ekspertów reprezentujących różne dziedziny oraz kilkunastu trenerów-praktyków, którzy wnieśli do publikacji doświadczenie wynikające z codziennej pracy szkoleniowej. Efektem jest opracowanie przedstawiające różne perspektywy pracy z dziewczynkami w sporcie oraz wskazujące rozwiązania, które mogą wspierać rozwój ich aktywności fizycznej.

– W wielu dyscyplinach sportu, szczególnie w piłce nożnej, trenerzy mają do dyspozycji ogromną liczbę publikacji, kursów i materiałów dotyczących techniki, taktyki czy przygotowania fizycznego. Zaskakująco mało jest natomiast opracowań o tym, jak pracować z dziewczynkami i jak budować środowisko sportowe odpowiadające ich potrzebom. W praktyce oznacza to, że wielu trenerów pracujących z dziewczętami często nie ma żadnego przygotowania do zrozumienia tego, co dzieje się z ich ciałem, emocjami czy motywacją w kolejnych etapach dorastania – po prostu nikt im tego wcześniej nie pokazał ani na to nie zwrócił uwagi. Większość z nich sama nigdy nie była dziewczynkami, a trenerek w sporcie wciąż mamy bardzo niewiele. W ten sposób powstaje pewne zamknięte koło – dodaje Sebastian.

W opracowaniu poruszono zagadnienia związane m.in. z uwarunkowaniami społecznymi i kulturowymi wpływającymi na aktywność dziewczynek, specyfiką ich rozwoju fizycznego oraz psychologicznymi aspektami motywacji do podejmowania sportu. Publikacja zwraca również uwagę na rolę środowiska sportowego, sposobu prowadzenia treningu oraz budowania atmosfery sprzyjającej długofalowemu zaangażowaniu dziewczynek w aktywność fizyczną.  Istotnym wątkiem jest także widoczność sportu kobiet oraz rola wzorców i inspirujących historii, które mogą zachęcać dziewczynki do podejmowania aktywności fizycznej i pozostawania w sporcie na dłużej. W publikacji analizowane są również czynniki wpływające na utrzymanie dziewczynek w sporcie na różnych etapach rozwoju oraz rozwiązania, które pomagają ograniczać zjawisko rezygnacji z aktywności sportowej.

Publikacja dostępna jest na stronie fundacji.  https://usportowiona.pl/jak-zachecic-dziewczynki-do-sportu

Podsumowanie i plany na przyszłość

– Polski sport w dużej mierze został zaprojektowany z myślą o chłopcach. Od początku funkcjonuje w nim model, w którym dominuje rywalizacja, silne współzawodnictwo, wyniki i rekordy. Widać to w sposobie prowadzenia treningów, w komunikacji trenerów i w całej otoczce sportowej. Tymczasem z mojego doświadczenia wynika, że szczególnie na pierwszym etapie dziewczynki dużo rzadziej koncentrują się wyłącznie na wyniku. Dla wielu z nich dużo ważniejsze są relacje, współpraca, dobra atmosfera i poczucie, że po prostu dobrze się w tym miejscu czują. Problem polega na tym, że zamiast próbować zrozumieć te potrzeby, bardzo często próbujemy dziewczynki po prostu dopasować do systemu stworzonego wcześniej dla chłopców. A potem pojawia się kolejny paradoks: na późniejszym etapie, kiedy zaczynamy mierzyć czasy czy odległości, zestawiamy je bezpośrednio z chłopcami, którzy zaczynają mieć już wyraźną przewagę fizyczną. W efekcie zamiast budować motywację, bardzo łatwo budujemy w nich poczucie wstydu i onieśmielenia. Dochodzi do tego naturalna dla wielu dziewczynek wrażliwość na ocenę – pytanie, czy dobrze wyglądam, czy ktoś się ze mnie nie śmieje. Jeśli sport nie potrafi stworzyć środowiska, w którym dziewczynka czuje się bezpiecznie i swobodnie, bardzo łatwo ją z tego świata stracić – podsumowuje Sebastian.

To właśnie takie doświadczenia i obserwacje są jednym z powodów, dla których Fundacja UsportowiONA rozwija kolejne inicjatywy wspierające dziewczęta w sporcie.

Jednym z przedsięwzięć, nad którymi obecnie pracuje Fundacja UsportowiONA, jest przygotowanie krótkiego, zwięzłego, ale jednocześnie bardzo treściwego kursu wideo poświęconego tzw. karierze dwutorowej. Będzie to skondensowany materiał pokazujący, w jaki sposób młode zawodniczki mogą łączyć rozwój sportowy z edukacją oraz innymi obszarami życia. Celem projektu jest zebranie najważniejszych doświadczeń, wskazówek i praktycznych rozwiązań, które pomogą dziewczętom świadomie planować swoją przyszłość, zarówno w sporcie, jak i poza nim. Fundacja chce w ten sposób wspierać młode sportsmenki nie tylko na boisku czy w hali sportowej, ale także w budowaniu kompetencji i wyborów, które pozwolą im bezpiecznie i mądrze rozwijać się na wielu płaszczyznach.

Udostępnij
Magdalena Bryś

Magdalena Bryś